uyghur pochtisi, 20- yanwar
18-yanwar küni, «serxillar ma’aripi» ning uyushturushi bilen istanbul sabahattin zayim uniwérsitétide uyghur medeniyiti, tarixi we sen’iti bilimliri toghrisida zéhin sinash musabiqisi ötküzüldi. bu pa’aliyette yene «matématika olimpik musabiqisi» ning mukapatlash murasimi, güzel- sen’et körgezmisi qatarliq mezmunlarmu orun aldi.
«serxillar ma’aripi» qurulghinigha besh yildin ashqan bolup, muhajirette yashawatqan uyghur perzentlirining in’gliz tili, uyghur til- edebiyati, kompyutér- téinika bilimliri qatarliq saheler boyiche nuqtiliq terbiyelinishige yétekchilik qilishni meqset qilghan.
«serxillar ma’aripi»ning qurghuchisi doktor mehmudjan öz’uyghur bu qétimliq uyghur medeniyiti, tarixi we sen’iti bilimliri toghrisidiki zéhin sinash musabiqisini ötküzüshning ehmiyiti heqqide toxtilip mundaq deydu: « uyghur medeniyiti, tarixi we sen’iti bilimliri muhajirettiki uyghurlarning kimlikini saqlashtiki eng muhim enggüshter hésablinidu. uyghur rohi «serxillar ma’aripi» ning yétekchi idiyesi bolup, yash- ösmürlerning uyghur kimlikining ikki qaniti bolghan til- medeniyet bilen tebi’iy penlerni öginishi intayin zörürdur». mehmudjan öz’uyghur yene bu pa’aliyetning meqsiti uyghur ewladlirigha kimlikimiz we özlükimizni tonutush we ularda öz millitidin pexirlinish tuyghusi yétishtürüsh ikenlikini bildürdi.
pa’aliyet jeryanida oqughuchilarning doklat bérish nomurliri yighin qatnashquchilirini hayajan’gha saldi. yash- ösmürlerning ana tilida rawan sözlepla qalmay, edebiy tilni qoghdash we dawamlashturush yolida körsetken tirishchanliqliri uyghur tilining hergiz yoqalmaydighanliqini, eksiche ewladtin- ewladqa dawamlishidighanliqini eks ettürüp berdi.
bolupmu ammar oghuz, ender jenggiwar we meryemlerning shé’ir we nesirliri nefise, sümeyye, patime we muslimeler orundighan «tilimizni we medeniyitimizni qoghdayli» namliq itot tamashibinlarda chongqur tesir qaldurdi; nimshéhit armiya élining «bilim ishqida» namliq shé’iri asasida ishlen’gen naxsha oqulghanda, sorun ehli yene bir qétim mahirlargha chawak yangratti we apiirn oqushti.
bir qisim uyghurche naxshilar xitay hökümitining cheklimisige uchrawatqan bir weziyette, uyghur ewladlirining bu sehnide jarangliq awazi bilen uyghurche naxshilarni yangritishi, uyghur millitining zulumgha qarshi bash egmeydighan, öz medeniyitini közqarchughidek qoghdaydighan millet ikenlikini namayan qildi.
inchike we adil bahalash netijiside medeniyet bilimliri zéhin sinash musabiqisining chonglar guruppisida nefise nurmuhemmed, muhemmed emin qum we ekrem uyghurxanlar aldinqi üch derijige, rehime sirajidin, ihsan öz’uyghur we sefiye muhemmedler righbetlendürüsh mukapatigha érishti. matématika türide sherife ulughyol (1-derijilik), muhemmed emin (2-derijilik) we ihsan öz’uyghur (3-derijilik) mukapatlandi. murasim axirida, uyghur ölimalar birliki re’isi, doktor alimjan bughda we ximiye penliri doktori turdi muhemmed abdullahlar yépilish sözi qildi.
«serxillar ma’aripi» urunlashturghan uyghur tarixi we medeniyiti bilimliri musabiqisigha oxshash pa’aliyetlerni muhajirette köplep omumlashturush we ngéngeytishke erziydu. uyghur kimliki éghir xirisqa uchrawatqan weziyette, uyghur ewladlirining öz kimlikini yétishtürüsh we qoghdash yolidiki bu netijiliri muhajirette yashawatqan uyghurlargha az- tola ümid élip kelgüsi.
