уйғур почтиси, 25-феврал
лондон — 21-әсирдики әң җиддий инсаний һоқуқ киризислириниң бири үстидә елип берилған муһим йеңи тәтқиқат — «сүргүн: уйғур диъаспорасиниң мусаписи» (Exile: The Journey of the Uyghur Diaspora) намлиқ китаб «етика» (Ethica Press) нәшрийати тәрипидин елан қилинип, оқурмәнләр билән йүз көрүшти.
мусапирлиқниң инсаний бәдили
дунйави хәвәрләр көпинчә уйғурларниң геъополитикилиқ (җуғрапийәлик сийасий) вәзийитигә диққәт қиливатқан бир пәйттә, аптор бәй шйавхуң (Hsiao-Hung Pai) диққәт мәркизини шу земиндин айрилишқа мәҗбур болған уйғурларниң реъал турмушиға қаратқан. бу китаб қазақистан, түркийә вә йавропадики уйғур җәмъийәтлири үстидә елип берилған антропологийәлик тәтқиқат болуп, уйғурларниң йирақтин кәлгән «дөләт һалқиған бастуруш»ларға тақабил туруш билән биргә, өз кимликини сақлап қелиш йолидики күрәшлирини хатирилигән.
китабтики асаслиқ темилар:
- кимлик үчүн күрәш: мусапирлиқтики уйғурларниң йат әлләрдә охшимиған дин вә охшимиған мәдәнийәт муһитлирида өз дини, тили вә миллий кимликини қандақ сақлап қеливатқанлиқи.
- дөләт һалқиған назарәт: хитай дөләт күчлириниң муһаҗирәттики уйғурларни үзлүксиз из қоғлап назарәт қилишиниң кишиләргә елип кәлгән еғир писхикилиқ бесими.
- аъилиләрниң айриветилиши: йуртидики уруқ-туғқанлири билән алақиси үзүлүп қалғанларниң «сүкүттики тирагедийә»сигә аъит биринчи қол материйаллар.
аптор һәққидә
бәй шйавхуң (Hsiao-Hung Pai) — көчмәнләр мәсилиси вә җәмъийәттә чәткә қеқилған әмгәкчиләр һәққидики тәтқиқатлири билән тонулған мәшһур тәкшүрүш типидики журналист вә йазғучидур. униң буниңдин илгири нәшр қилинған «хитайчә пичирлишишлар» (Chinese Whispers) намлиқ әсири даңлиқ «орвел мукапати» (Orwell Prize) ға намзатлиққа көрситилгән. у асасий еқим таратқулири сәл қарайдиған җәмъийәтниң төвән қатламлириға сиңип кирип тәтқиқат елип беришқа җүръәт қилидиған хизмәт услуби билән тонулған. апторниң миллий тоқунушлар вә мусапирларниң «чегирләнгән һайати» һәққидики мол тәҗрибиси, бу йеңи әсәрни тәтқиқатчилар вә кишилик һоқуқ паъалийәтчилири үчүн қиммәтлик бир мәнбәгә айландурди.
китабни буйруш адерси:
