уйғур почтиси, 1-өктәбир
бекиткүчи: йүсүпҗан
җумһурийәтчиләр вә демократлар партийәсиниң әзалиридин тәшкил тапқан америка дөләт мәҗлиси һөкүмәтниң малийә вә мәбләғ қанун лайиһисини мақуллашта келишәлмәй, қанунда бекитилгән вақитқичә ортақ тонушқа келәлмигәндин кейин, федератсийә һөкүмити чаршәнбә күни 1-өктәбир иштин тохтиди (мәбләғсиз қалди).икки партийә бирликкә келип, йеңи лайиһә түзгүчә, төвәндикидәк ишлар йүз бериду.
мәбләғсиз қелиш җәрйанида йүз беридиған ишлар төвәндикидәк:
мәбләғсиз қелиш һәрбий қисимларға қандақ тәсир көрситиду?
пешқәдәм әскәрләрниң көп қисим йардәм пули вә һәрбий һәрикәтләр мәбләғсиз қелишқа қаримай давамлиқ мәбләғ билән тәминлиниду. лекин, һәрбий хадимлар вә пуқралар ишчи-хизмәтчилириниң маъаши мәбләғ келишими түзүлгәнгә қәдәр кечиктүрүлиду, улар маъашсиз өз вәзиписини давамлаштурушқа мәҗбурлиниду.
актип вәзипидики һәрбий хадимлар, җүмлидин актип дөләт мудапиъәсдики запас хадимлар өз вәзиписини давамлаштуриду. лекин, алаһидә әһвалларни һесабқа алмиғанда—мәсилән, апәткә тақабил туруш йаки дөләт хәвпсизлики—йеңи буйруқлар берилмәйду. федератсийә мәблиғи арқилиқ хизмәт қиливатқан бир қисим дөләтлик қоғдиғучилар муһим вәзипиләрни орундимиса, уларниң буйруқлири әмәлдин қалдурулуши мумкин.
пешқәдәм әскәрләр ишлири министирлики (VA) хизмәтчилириниң %97 ниң давамлиқ хизмәт қилидиғанлиқини мөлчәрләйдиғанлиқини ейтти, әмма районлуқ ишханилар тақилидикән. бир қисим өлүм йардәм пули (мәсилән, VA қәбристанлиқиға мәңгүлүк қәбристан теши қойуш) вә йәр йүзини асраш ишлири тохтайду. шундақла алақә линийәлири, җүмлидин җиддий телефон линийәлири, елхәтләр, иҗтимаъий таратқулар вә ахбарат сорунлириға җаваб қайтуруш қатарлиқларға тәсир көрситиду.
һава қатнишиға қандақ тәсир көрситилиду?
һава қатнишини контрол қилиш мулазимәтлири давамлишиду, бу 13,227 һава қатнишини контрол қилғучиниң мәбләғсиз қелиш җәрйанида хизмәт қилишиға йол қойиду—лекин һөкүмәт қайта мәбләғ тапқанға қәдәр маъашсиз. башқа муһим паъалийәтләр, мәсилән, сода айропиланлири вә маторлирини етирап қилиш вә назарәт қилиш, шундақла чәклик һава қатниши бихәтәрликини назарәт қилиш давамлишиду.
лекин, қатнаш министирлики һава қатнишини контрол қилғучиларни тәклип қилиш, һава қатнишини контрол қилғучиларни әмәлий мәйданда тәрбийәләш, әслиһәләрниң бихәтәрлик тәкшүрүши вә қанун иҗра қилиш йардәм бериш ишлирини тохтитиду.
дүшәнбә күни тарқитилған бир хәттә, бир қанчә авиъатсийә гурупписи мәбләғсиз қелишниң федератсийә авиъатсийә идарисигә (FAA) зийан салидиғанлиқини ейтип, парламентни буниңдин сақлинишқа чақирди. бу хәттә нурғун FAA хизмәтчилириниң мәҗбурий дәм елишқа чиқирилидиғанлиқи тилға елинип, мәбләғниң тохтап қелишиниң FAA ниң муһим мулазимәтлиридә кечикиш пәйда қилидиған тосалғуларни пәйда қилидиғанлиқини ейтти, буниң тәсири «мәбләғ әслигә кәлгәндин кейинму узаққичә давамлишиду».
«һава қатнишини контрол қилғучилар, техниклар вә башқа авиъатсийә бихәтәрлики хадимлири маъашсиз хизмәт қилишни давамлаштурсиму, уларға йардәм беридиған нурғун хизмәтчиләр мәҗбурий дәм елишқа чиқирилиду, һәмдә FAA ниң бихәтәрлик вәқәлирини тәкшүрүш вә бир тәрәп қилиш үчүн ишлитидиған программилири тохтитилиду. авиъатсийә саһәсидә дунйа рәһбири болуш үчүн, биз үнүмни ашуруш вә хәвпни техиму азайтишқа тиришишимиз керәк» дәп йазған авиъатсийә гуруппилири.
иҗтимаъий капаләт пули йәнила тарқитиламду?
қанун бойичә мәҗбурий һесабланған иҗтимаъий капаләт йардәм пули мәбләғсиз қелишқа қаримай давамлишиду, шуңа йардәмгә еришкүчиләр пул тапшурувелишни давамлаштурушни үмид қилса болиду. лекин, иҗтимаъий капаләт идариси хизмәтчиләрни мәҗбурий дәм елишқа чиқиришқа дуч келиши мумкин. хизмәтчиләрниң азийиши йеңи иҗтимаъий капаләт илтимаслирини бир тәрәп қилишниң кечикишини кәлтүрүп чиқириши мумкин.
мәбләғсиз қелиш сәһийә вә инсанлар мулазимәт министирликигә (HHS) қандақ тәсир көрситиду?
дохтурхана вә теббий мулазимәт (CMS), кесәлликләрни контрол қилиш вә алдини елиш мәркәзлири (CDC), вә йемәклик вә дора идариси (FDA) қатарлиқ органлар бар болған сәһийә вә инсанлар мулазимәт министирлики (HHS) өзиниң җиддий пиланида, мәбләғсиз қелиш җәрйанида 80,000 гә йеқин хизмәтчисиниң 32,000 дин артуқ хизмәтчисини мәҗбурий дәм елишқа чиқиришни мөлчәрлигән.
HHS «алаһидә паъалийәтләр» ниң давамлишидиғанлиқини, мәсилән, йуқумлуқ кесәллик, зукам вә һасарәтлик шамалларға тақабил турушни үлгә қилған. буниңдин башқа, дөләтлик сағламлиқ орни (NIH) инсан һайати вә һөкүмәт мал-мүлүклирини қоғдаш үчүн зөрүр болған тәтқиқат вә клиникилиқ мулазимәтләрни давамлаштуриду.
шундақтиму, ташқи тәшкилатларға, мәсилән, университетларға берилгән тәтқиқат тохтамлири вә йардәм пуллири тоңлитилиду, һәмдә NIH теббий җәһәттин зөрүр болмиса, йеңи бимарларни өзиниң тәтқиқат дохтурханисиға қобул қилмайду. HHS йәнә мәбләғсиз қелиш җәрйанида учур әркинлики қануни (FOIA) илтимаслирини бир тәрәп қилмайдиғанлиқини ейтти.
FDA ға қандақ тәсир көрситилиду?
FDA истисна қилинған паъалийәтләрни давамлаштуриду, булар дора вә теббий үскүниләрни тәкшүрүш вә қайтурувелиш, йемәклик арқилиқ тарқилидиған кесәлликләр вә зукамни назарәт қилиш вә тақабил туруш, амма хәвп астида дәп қаралғанда бир қисим тәкшүрүшләрни давамлаштуруш, вә америкиға импорт қилинған йемәклик вә теббий мәһсулатларни тәкшүрүшни өз ичигә алиду.
орган чарва йемәкликидики йеңи тәркибләрниң ишлитилишини назарәт қилиш иқтидарини ахирлаштуридиғанлиқини, шуңа чарва маллириниң гөши, сүти вә тухуминиң амма йейишигә бихәтәр икәнликигә капаләтлик қилалмайдиғанлиқини агаһландурди. узун муддәтлик йемәклик бихәтәрлики тәшәббуслириму мәбләғсиз қелиш җәрйанида тохтитилиду.
FDA йеңи дора илтимаслирини вә теббий үскүниләрни тапшурушни бир тәрәп қилмайду. орган йеқин хәвп болмиса, бихәтәр болмиған йаки үнүмсиз дориларни қоғдашқа назарәт қилидиған хизмәтчиләргә йардәм қилмайдиғанлиқини агаһландурди.
оқуғучилар мәктәп үчүн қәрз алаламду?
маъарип министирлики федератсийә оқуғучи йардәм пули (Pell Grants) вә федератсийә биваситә оқуғучи қәрзи арқилиқ йардәм пули тарқитишни давамлаштуриду—министирликниң ейтишичә, бу йардәм 5400 мәктәптики 10 милйонға йеқин оқуғучиға берилиду.
әмма қәрз алғучилар мәбләғсиз қелиш җәрйанидиму қәрз пуллирини төлиши керәкликини қәйт қилди.
уқтурушта ейтилишичә, һөкүмәт мәбләғсиз қалған тунҗи һәптә ичидә, министирлик федератсийә оқуғучи йардәм пули билән шуғулланмайдиған хизмәтчиләрниң тәхминән %95 ни мәҗбурий дәм елишқа чиқириду. министирлик йәнә мәбләғсиз қелиш җәрйанида йеңи йардәм пули бериш паъалийәтлирини тохтитиду.
CDC ға қандақ тәсир көрситилиду?
CDC кесәллик тарқилишчан әһвалларни назарәт қилиш вә тақабил турушни давамлаштуриду, лекин аммини сағламлиққа мунасивәтлик учурлар билән тәминләштә тосқунлуққа учрайду, дәп көрситилгән униң җиддий пиланида.
идарә йәнә зәһәрлик чекимлик тунҗуқуштин сақлиниш, әйдиз вируси (HIV) вә диъабет қатарлиқ ишларда шитат вә йәрлик сәһийә тармақлириға йетәкчилик қилиш билән тәминлийәлмәйду.
бир қисим башқа мәшғулатларму шуниңға охшаш тохтайду, булар аммиви сағламлиқ мәсилилиригә даъир соъалларға җаваб қайтуруш вә бәзи кесәлликләрни көзитиш санлиқ мәлуматлирини анализ қилишни өз ичигә алиду, дәп ейтти сәһийә вә инсанлар мулазимәт министирлики.
министирлик йәнә CDC вә зәһәрлик маддилар вә кесәлликләр реҗистирлик оргини (ATSDR) хизмәтчилириниң үчтин бир қисмидин сәл көпрәки мәбләғсиз қелиш җәрйанида хизмәтни давамлаштуриду, деди.
кәмбәғәлләр вә айаллар билән балилар үчүн болған йемәклик программилириға қандақ тәсир көрситиду?
йемәклик тамғиси дәпму атилидиған толуқлима йемәклик йардәм программиси (SNAP) вә айаллар, бовақлар вә балилар үчүн алаһидә толуқлима озуқлуқ программиси (WIC) чаршәнбә чүштин кейин елан қилинған йеза игилик министирликиниң җиддий пиланиға асасән, мәбләғсиз қелиш җәрйанида давамлишиду.
идарә SNAP вә WIC ниң «мәбләғниң бар-йоқлуқиға асасән» давамлишидиғанлиқини ейтти.
һөҗҗәттә йәнә обзор вә хамчот ишханисидин (OMB) май ейида кәлгән хәтниң илгири SNAP үчүн өктәбир айлиқ мәбләғни җәзмләштүргәнлики, буниң билән программиларниң шу ай ичидә давамлишишиға капаләтлик қилинғанлиқи қошулди. у йәнә SNAP ниң көп йиллиқ җиддий мәблиғи барлиқини ейтти, лекин бу мәбләғниң қанчилик вақит йетидиғанлиқини ениқ ейтмиди.
дөләт бағчилири йәнила очуқ турамду?
сәйшәнбә күни кәчтә елан қилинған дөләтлик бағча мулазимити (NPS) ниң җиддий пиланида, мәбләғсиз қелиш җәрйанида бағчиларниң қисмән очуқ туридиғанлиқи ейтилди.
очуқ һавалиқ җайлар—мәсилән, бағча йоллири, көзәткүчи җайлар, меңиш йоллири вә бир қисим хатирә орунлар—амма үчүн очуқ туриду. һаҗәтханилар очуқ туриду, әхләтләр йиғивелиниду.
лекин, NPS җиддий мулазимәтләрниң чәклимигә учрайдиғанлиқини агаһландурди.
хизмәтчиләр тәләп қилинидиған имарәтләр, мәсилән, зийарәтчиләр мәркәзлири йаки вашингтон һәйкили қатарлиқ җайлар тақилиду.
вашингтон DC дики симисон институти музейи йаки дөләтлик һайванатлар бағчисиға йәнила барғили боламду?
аммини әң җәлп қилидиған җайларниң бири болған симисон институтиниң музейи вә дөләтлик һайванатлар бағчиси сәйшәнбә чүштин кейин өткән йилдики мәбләғни ишлитип, амма үчүн кәм дегәндә 10-айниң 6-күнигичә очуқ туридиғанлиқини ейтти.
һайванатлар бағчисиниң тор бетидики даъим сорилидиған соъаллар бетидә ейтилишичә, һайванатлар бағчисидики һайванлар вә симисонниң қоғдаш биъологийә институтидики һайванлар давамлиқ беқилиду вә асрилиду, лекин һайванлар камераси әмди тарқитилмайду.
федератсийә хизмәтчилири мәбләғсиз қелиш җәрйанида маъаш аламду?
йақ, федератсийә хизмәтчилири мәбләғсиз қелиш җәрйанида асасән маъаш алалмайду. муһим дәп қаралған хизмәтчиләр йәнила хизмәткә келиши керәк, гәрчә һөкүмәт қайта ечилғучә уларға маъаш берилмәйду.
мәҗбурий дәм елишқа чиқирилған вә муһим хизмәтчиләр мәбләғсиз қелиш ахирлашқандин кейин қайта маъаш алиду.
лекин, пирезидент доналд трамп вә парламент әзалири мәбләғсиз қелиш җәрйанида давамлиқ маъаш алиду. уларниң маъаши асасий қанун тәрипидин қоғдилиду.
аптори: ракил коронел урибе
