uyghur pochtisi 11-féwral
türkiyening ammiwi uchur supisi (KAP) ning resmiy tor békitidiki uchurigha asaslan’ghanda, türkiye hawa yolliri pay hessidarliq shirkiti (THY) 2026-yili 10-féwral sa’et 15:50:27 de «yéngi liniye élani» élan qilip: «shirkitimiz bazar ehwali we imkaniyetlerge qarap, xitay xelq jumhuriyitining ürümchi shehirige qerellik nöwetchi ayropilan qatnitishni bashlashqa qarar qildi» dep jakarlighan.
türkiye hawa yollirining xitay kontrolluqidiki sherqiy türkistanning merkizi ürümchi shehirige nöwetchi ayropilan qatnitish qarari — muhajirettiki bir qisim uyghurlarning xitayning qiziqturushi yaki tehditi arqiliq weten’ge sayahet qilishi we bu qilmishlarning jem’iyette küchlük tenqidke uchrawatqan peytige toghra keldi.
uyghur pa’aliyetchiliri we tetqiqatchilar uzundin buyan sayahetchilik we chet’el soda pa’aliyetlirining, béyjingning sherqiy türkistanni «muqim we güllen’gen» qilip körsitishige, shundaqla rayondiki irqiy qirghinchiliq we insan heqliri depsendichilikidin xelq’ara diqqetni bashqa yaqqa burashqa yardem béridighanliqini tekitlep kelgen idi.
washin’gton’gha jaylashqan «uyghur kishilik hoquq qurulushi» shirketlerni bu xil jinayetlerni «pakizlap körsitish»ke yardem bérishtin saqlinishqa chaqiriq qilghanidi. mezkur teshkilat xelq’araliq sodining kéngiyishi, xitayning uyghur rayonida yüz bériwatqan échinishliq ehwallarni dunya jama’etchiliki neziride «normallashturush» istratégiyesige mas kélidighanliqini bildürgen idi.
bu xil istratégiyening ilgiriki bir misalida, insan heqliri teshkilatliri xitayning londondiki chong tiptiki sayahet yermenkiside atalmish «shinjang sayahetchiliki»ni teshwiq qilghanliqini tenqid qilghanidi. ular béyjingning sayahet teshwiqatliri arqiliq rayon heqqide alahide tallan’ghan «saxta menziriler»ni körsitip, basturushlar dawamlishiwatqan bolsimu kishilerni sayahetke righbetlendürüwatqanliqini agahlandurghan. insan heqliri teshkilatliri bu xil sayahet liniyelirini «irqiy qirghinchiliq sayahiti» dep teswirligen hemde xitayni kishilik hoquq depsendichilikini sayahet niqabi bilen yoshurushqa urunush bilen eyibligen.
