uyghur pochtisi

26-yanwar

2026-yili 20-yanwar küni, yeni fransiye parlaméntida uyghur irqiy qirghinchliqi étirap qilin’ghanliqigha 4 yil bolghan xatire künide, «yawropa uyghur inistituti» parizh sheher merkizige jaylashqan ikki qewetlik xizmet binasining échilish murasimini ötküzdi.

murasimdin körünüshler; süret menbesi: yawropa uyghur instituti

échilish murasimigha yigirmige yéqin hemkarlashquchi ammiwi teshkilatlarning wekilliri, parizh sheherlik hökümet emeldarliri, parlamént ezaliri, fransiye we yawropaning bashqa siyasetchiliri, shundaqla parizhdiki uyghur jama’iti qatnashti.

20 janvier 2026. Paris. Inauguration des locaux de l’Institut Ouïghour d’Europe. murasimdin körünüshler; süret menbesi: yawropa uyghur instituti

qatnashqanlar ichide bu orunning royapqa chiqishida muhim rol oynighan parizh shehirining insan heqlirige mes’ul mu’awin bashliqi zhang-lük ghomégho mishel (Jean-Luc Romero-Michel); parizh sheher wekili, «fransiye kechürüm teshkilati»ning sabiq re’isi we uyghur di’asporasining uzun yilliq dosti zhenwiyew gaghigos (Geneviève Garrigos); bélgiye parlaméntida uyghur irqiy qirghinchiliqini étirap qilish qararini ötküzgen siyasetchi samu’el kogolati (Samuel Cogolati); «fransiye kechürüm teshkilati»ning mudiri silwi bighigo (Sylvie Brigot) qatarliqlar nöwet bilen söz qildi.

20 janvier 2026. Paris. Inauguration des locaux de l’Institut Ouïghour d’Europe.murasimdin körünüshler; süret menbesi: yawropa uyghur instituti

shundaqla, «yawropa uyghur inistituti» bilen ikki yildin béri diktatur we mustemlikichi réjimlargha qarshi birleshme qurush üchün heriket qiliwatqan teshkilat wekilliridin dangliq adwokat we «iran adalet teshkilati»ning mudiri shirin ardakani (Shirin Ardakani); «rusiye erkinlik teshkilati»ning re’isi olga prokopiyéwa (Olga Prokopieva) we «pars chembiriki»ning re’isi shakiba dawud (Shakiba Dawod) qatarliqlarmu sözge teklip qilindi.

bulardin bashqa, «yawropa uyghur insitétuti»ning fransiyediki uyghurlargha qaratqan pisxikiliq meslihet bérish merkizini maliye jehettin qollighan «singga» (SINGA) teshkilatining mudiri, fransiyening sabiq ma’arip ministiri bénu’a amon (Benoît Hamon); 2024-yilliq tunji qétimliq «xelq’araliq uyghur ilmiy yashlar qurultiyi»gha iqtisadiy jehettin yardem bergen «akat» (ACAT) wexpisining mes’ulliri; «kishilik hoquqni küzitish teshkilati» (HRW) fransiye bölümining mudiri bénédikit zhan’gho (Bénédicte Jeannerod) qatarliqlar qatnashti.

shundaqla, qirghinchiliq we qorqunchluq qiyn-qistaqlarning ziyinigha uchrighuchilarni dawalaydighan fransiyediki eng chong pisxikiliq dawalash orni «pirimo-léwi merkizi» (Centre Primo Levi) doxturliri, tibet we xongkong yashlar herikiti mes’ulliri, fransiyediki asiya mustemlikichilikige qarshi turush uyushmiliri wekilliri, shundaqla «dunya géziti» (Le Monde) we «fransiye xelq’ara radiyosi» (RFI) qatarliq axbarat wasitilirining muxbirlirimu murasimdin orun aldi.

pa’aliyetning ikkinchi qismida, fransiye sotsiyalistlar partiyesining bashliqi, fransiye parlaméntida uyghur irqiy qirghinchiliqini étirap qildurghan we parlaménttiki tunji «uyghur guruppisi»ning bashliqi oliwér for (Olivier Faure) kélip, uyghurlar bilen bir üstelde semimiy söhbette boldi.

«yawropa uyghur inistituti» 2019-yili yanwarda qurulghandin tartip, parizh sheher merkizide pa’aliyetlirini dawamlashturalaydighan we barliq uyghurlar yighilip, didarliship, birlikte pa’aliyet élip baralaydighan bir orun tépishqa tirishqan. kéyinki yilidin tartip, parizh sheherlik hökümetke iltimas sunup, uyushmilargha muwapiq bahada bir bina tépip bérishni telep qilghan. 2021-yili 9-martta, parizh sheherlik kéngesh omumiy awaz bilen bu telepni maqullighan. axiri 2025-yili bu bina sheherlik hökümet we «yawropa uyghur inistituti» teripidin békitilip, séntebirde ikki terep arisida toxtam imzalan’ghan. shundin béri, bir qanche uyghur usta nechche ay heqsiz ishlep, bina ichini uyghur medeniyitini eks ettüridighan uslubta zinnetlep, qurulushni asasen tamamlidi.

20 janvier 2026. Paris. Inauguration des locaux de l’Institut Ouïghour d’Europe. «yawropa uyghur inistituti» medeniyet sehnisi

bu merkezde ottura asiya uslubidiki chayxana, uyghurlar we ottura asiyagha a’it mexsus kutupxana, parizh uyghur mektipi, shundaqla di’aspora ezalirigha qanuniy we pisxikiliq yardem bérish mulazimet orunliri bar. pütünley pida’iylarning küchi bilen pa’aliyet qiliwatqan «yawropa uyghur inistituti» bu binani bashqurush üchün bir neper uyghur xadimni yérim künlük xizmetke qoydi.

20 janvier 2026. Paris. Inauguration des locaux de l’Institut Ouïghour d’Europe. . «yawropa uyghur inistituti» körgezme sehnisi

bina her heptining charshenbe, peyshenbe we shenbe künliri chüshtin kéyin sirtqa échiwétilidu; yekshenbe küni bolsa, balilarning bixeterlikini közde tutup, peqet «parizh uyghur mektipi» üchünla xizmet qilidu. bu shundaqla, dunyaning her qaysi jayliridin parizhgha kelgen uyghurlarning buningdin kéyin öz öyidek kirip ötidighan bir medeniyet makani barlighidin dérek béridu.

«yawropa uyghur instituti» uyghur di’asporasdin munularni ümid qilidighanliqini bildürgen: 

biz barliq wetendashlarning qolidiki uyghurlargha a’it türlük tillardiki kitablarni we medeniyet buyumlirini inistitutimizgha sowgha qilishini, shundaqla binaning ijare we bashqa chiqimlirini qamdash, merkezning xizmet da’irisini téximu kéngeytish üchün maliye jehettin i’ane qilishini semimiy ümid qilimiz.

muheriri: gülqiz