hebibulla izchi
yillardin béri uyghurlarning awazi bolup kéliwatqan türk zhornalist yüjel tanay ependi istanbul jumhuriyet bash sotining birinji derijilik jinayi ishlar sot mehkimisi teripidin «haqaret qilish jinayiti» bilen eyiblinip, bir yil sekkiz ayliq qamaq jazasigha höküm qilin’ghan. u sot qararini 19-noyabir tapshuruwalghan bolup, on kün ichide istanbul jumhuriyet bash sotigha özini melum qilip jazani qobul qilishi kérekliki, eger on kün ichide üzini melum qilmighanda tutush buyriqi chiqirilidighanliqi uqturulghan.
yüjel tanay ependi uyghurlar we sherqiy türkistan heqqide köpligen xewer, maqalilerni élan qilghan bolup, uning ish-pa’aliyetliri xitayni qattiq bi’aram qilghan. melum bolushiche, yüjel tanay 2020-yilining bashliri torda «xitay konsulxanisi bilen til biriktürgüchi ‹xitay ayallar jem’iyiti›ning re’isi mewlude eziz» dégen témida bir maqale élan qilghan. türkiye-xitay muhajir ayallar birleshmisining re’isi mewlude eziz , yüjel tanay ependini bu maqalisi seweblik, u maqalide yüjel tanayning özini «xitay bilen til biriktürgüchi, xa’in, xitay jasusi» dep atighanliqini bahane qilip sotqa köp qétim erz qilghan. bu sot besh yilgha yéqin sozulghan bolup, deslepte yüjel tanay ependige uyghurlarning ghemgüzari merhum ilyas doghan ependi adwukatliq qilghan bolup, sotning netijisi 19-noyabér élan qilin’ghan. bu heqte yüjel tanay ependining adwokatliri jazaning türme sirtida ijra qilinishi mumkinlikini bildürgen.
ziyaritmizni qobul qilghan yüjel tanay ependi bu erz-shikayet herikitining arqisida xitayning biwasite qoli barliqini ilgiri sürüp, «sherqiy türkistan dawasi muqeddes bir dawa, biz xitayning chégra halqighan basturushigha esla bash egmeymiz. bu jaza qarari we türkiyediki xitayperesler we uning chaparmenliri bizning aghzimni , qelimimni hergizmu toxtutalmaydu, shundaqla bu jaza sherqiy türkistan dawasigha bolghan irademni sunduralmaydu. sherqiy türkistan dewasi muqeddestur we bash tartip bolmaydighan burchimizdur» dégenlerni bildürdi.