uyghur pochtisi, 18-dikabir
selime a.kamal
8- noyabir awstraliyening sédnéy shehride merwayit hapiz, ekrem imin, lutpulla qatarliq uyghur ressamlarning güzel sen’et resim körgezmisi bashlandi.
sédnéy uyghur medeniyet mirasliri jem’iyitining re’isi, riyasetchi melikezat xanim pa’aliyet bashlan’ghanliqini élan qildi. milliyche kiyimlirini kiygen yigit-qizlarkilassk uyghur muzika sadasi ichide ressamlarning en’eniwiy güzel sen’et bilen moda güzel sen’etning munasiwiti mahirliq bilen yaritilghan eserliri retlik tizilghan, körkem bézelgen zalni aylinip ussul oynidi. körgezmige kelgen uyghurlar hemde enni sitenliy qatarliq rayon mes’ulliri chawak chélip ularni qizghin alqishlidi.
uyghurlar köprek olturaqlashqan léwrpol rayonluq konsul bashliqi sehnige chiqip:
– men uyghurlar heqqide bilettim, uyghurlarni tonuyttim. bügün bu pa’aliyet arqiliq silerni téximu chongqur chüshendim. bundin kéyin, qandaq yardem kérek bolsa men yéninglarda bolimen, – dédi.
herqaysi rayonluq hökümet mes’ullirimu arqa- arqidin sözge chiqti. ular bu körgezmige qoyulghan uyghur ressamlirining ijadiyetliridin uyghur medeniyet-sen’iti arqiliq uyghurlargha bolghan chüshenchisining chongqurlashqanliqini bildurushti. tebrik nutuqlirida medeniyetlik uyghurlarning éghir zulum chékiwatqanliqini unutmidi.
pa’aliyetke qatnashqan uyghurlar ressamlarning eserlirini sétiwaldi, shundaqla dunyagha dangliq «ming öy tam resimliri» miras medeniyitimizni sersanliq hayatida dawamlashturghan bu izbasarlargha apirin éytishti.
sürette:gülnaz xanim resimni chüshendürmekte. (solda)
riyasetchi melikezat bilen ressam ekrem sehnide. (ongda)
ressam merwayit rizwan’gül appay talliwalghan resimini tapshurup berdi. (solda)
ekrem resimige mepton bolghan xéridar bilen. (ongda)
körgezme sédnéyda üch kün dawamlashti. andin mélborn, adélaydé sheherliride ikki hepte dawamlashti. bu jeryanda ressamlar «sédnéy ümid uyghur ana til mektipi bilen jenubiy awstraliye uyghur ana til mektipidiki oqughuchilargha resim sizish téxnikisi boyiche neq meydanda emeliy ders ötti.
men bu qétimqi kölimi, chétilish da’irisi keng pa’aliyetning teshkilligüchisi, uyghur medeniyet we mirasliri jem’iyitining mu’awin re’isi gülnaz abdullataji qizini ziyaret qildim.
muxbir: «pa’aliyet muweppeqiyetlik boldi. köp ejir qipsiler. ilgiri awstraliyede bundaq pa’aliyet bolmighan. jem’iyitinglar néme’üchün bu pilanni tüzup, emeliyleshtürdi?»
gülnaz: «men bu heqte köp oylandim. özüm 1982-yilidin 1986–yilghiche béyjing güzel-sen’et inistitutida oqighan. oqush püttürüp, atalmish shinjang sen’et mektipide izchil sekkiz yil güzel-sen’et mu’ellimi bolup ishlep, nurghun oqughuchilarni terbiyelidim.1995- yili awstraliyege köchmen boldum. shuningdin kéyin hayatni nöldin bashlidim. balilirimni béqish, oqutush, yéngi hayatqa maslishish qatarliq aldirashchiliqlar qaynimigha chöküp qaldim. kespimni dawamlashturalmidim. buningdin epsuslinimen. yéqinqi yillardin buyan xelqimizde rohiy chüshkünlük éghirlashti. ressamlirimiz, sen’etkarlirimizdin xelqimizge rohiy medetkar bolghanlarmu bar.gherp dunyasida bu kespte riqabet küchlük. men mushu riqabet qaynimida tirishiwatqan ressamlirimizni izdep, ijadiyetlirini körüp, bek tesirlendim. ressamlirimizni özimizmu etiwarlisaq, ularning dili özimizdin su ichse, ijadiyet ilham bulaqliri téximu qaynighan bolattighu. ular’üchün, uyghurum üchün men néme qilip béreleymen? dégenlerni oylidim. melikezat ehmet milletsöyer ziyali yashlirimizdin biri. usédnéy ümid uyghur’ana til mektipide üch yérim yil ana til oqutquchisi bolghan. ikkimiz aldi bilen birgürüppa qurduq, tunji qedemni resim körgezmisi échishtin bashlash pilanini tuzduq. emeliyleshturushke biryil tirishtuq. bésimmu éghir boldi. bezi wetendashlirimiz iqtisadiy qiyinchiliqni qismen bolsimu yéniklitishimizge yardemde boldi. ulargha rehmet!»
muxbir: «menmu silerning bu pa’aliyetni muweppeqiyetlik ötküzgininglargha qayil boldum. yuquri sewiyelik, süpetlik körgezme boldi. özingiz bu pa’aliyettin qandaq xulasige keldingiz?
gülnaz: «herqandaq ijabiy ish royapqa chiqqanda <kim qiptu?> dégenni tartishmay, pa’aliyetning xaraktéri, alahidiliki, toluqlima qilishqa tégishlik nuqtilar üstide estayidil oylinish zörür. tunji qétimliq <toghraq rohi> resim körgezmisi <medeniyet-sen’et chaghliq nerse…> dégüchilerge birqétimliq emeliy ders boldi. nurghun yashlar kélip kördi. bu körgezme yashlargha wetenperwerlik we milletperwerlik derisi boldi. üch sheherdiki uyghur jama’itining körüshüsh pursiti, shadliq soruni boldi. jem’iyitimizning re’isi melikezat ehmed qizi köp küch chiqardi. aldi bilen re’isimizge, güruppimizdiki pidakarlargha rehmet éytimen. bu pa’aliyette, eng muhimi, ressamlirimizgha birqétimliq rohiy küch béreliduq. medeniyet-sen’et jehettiki özgichilikimiz bilen bashqa millet xelqlirige uyghurning ilghar birmilllet ikenlikini tonushturaliduq. buningdin ghorurlinimen.»
