chüshtin kiyin

1.neq meydandiki xewer agéntliqliri, muxbirlar we yerlik xelqning yetküzüshiche, axirqi bir nechche minut ichide se’udi erebistanning paytexti riyad, qatarning paytexti doha we ereb birleshme xelipilikining ebuzebi sheherliride yéngi partlash awazliri anglan’ghan. se’udi erebistan tashqi ishlar ministiri ijtima’iy taratqularda élan qilghan bayanatida: «se’udi erebistan, amérika-isra’iliye hawa hujumlirigha qarita iranning qayturma zerbisi netijiside ziyan’gha uchrighan bu qérindash döletler bilen toluq hemdemde we ularni qollaydu» dédi.

2. iraq iranning hujumini eyiblidi we hawa boshluqining ishlitilmesliki heqqide agahlandurush berdi.
   iraq bash ministirining herbiy bayanatchisi sabah el numan, iraqning jenubida ikki kishining öltürülgenliki melum bolghandin kéyin, bayanat ilan qélip, iraqning «islam jumhuriyitige qaritilghan hujumni eyibleydighanliqini» we iraq ul mu’esselirini nishanlighan «bu ochuq-ashkare hujumning aqiwetliri heqqide agahlandurush bergenlikini» éytti.
3. iran xewer agéntliqi iran resmiy agéntliqi (IRNA) ning xewirige qarighanda, jenubtiki minab shehiridiki bir qizlar mektipige(islam inqilabiy muhapizetchiler qismigha baghliq bir shipaxanining kirish éghizidin 300 métir yiraqliqta) qilin’ghan isra’iliye bashqurulidighan bomba hujumida,yerlik waqit sa’et 17:00 giche ölgenler sani 85 ge, yarilan’ghanlar sani 92 ge yetken. agéntliq yene nurghun oqughuchining xarabilik astida qalghanliqini bildürgen. iran xelqige bashqurilidighan bombidin mudapiyelinish heqqide hichqandaq uchur bermigen, aldin signal sistimisi kargha kelmes halda bolup, isra’iliyening eksiche iranda bashqurilidighan bombidin mudapiyelinish merkezliri qurulmighan.
4. qizil ay jem’iyitining bildürüshiche, iranning texminen 20 wilayiti «hujumning tesirige uchrighan».
   dölet taratqulirining xewirige qarighanda, iran qizil ay jem’iyitining bayanatchisi mujtaba xalidi iranning 31 ölkisidin 20 din artuqining amérika we isra’iliyening hujumigha uchrighanliqini ashkarilighan.

5.dunyadin inkaslar

bérlin, parizh we london iranning hujumlirini eyiblidi hemde téhranni « etrapidiki 3-döletlerge élip bérilidighan herbiy hujumlardin saqlinish»qa chaqirdi.

hindistan, bash ministir naréndra modi isra’iliyedin qaytip kelgenning etisila, «jiddiy weziyetning küchiyip kétishining aldini élish we puqralarning bixeterlikini aldinqi orun’gha qoyush» üchün «barliq tereplerni özini tutuwélishqa» we di’alogni aldinqi orun’gha qoyushqa chaqirdi.

xitay derhal oq chiqirishni toxtitishqa chaqiriq qilip, jiddiychilikning téximu küchiyip kétishidin agahlandurdi. hemde ottura sherqte tinchliq we muqimliqning qoghdilishini telep qildi. xitay tashqi ishlar ministirliqi yene iranning milliy musteqilliqi, bixeterliki we zémin pütünlükige hörmet qilishqa chaqirdi.

türkiye «barliq tereplerni derhal öchmenlikke xatime bérishke» chaqirdi. türkiye diplomatliri élan qilghan bir bayanatida, amérika we isra’iliyening iran’gha qaritilghan hujumliri bilen bashlan’ghan zenjirsiman zorawanliq weqelirining «rayonimizning kelgüsini we yer shari xaraktérlik muqimliqni xeterge ittirishi mumkinlikini» tilgha aldi.
ukra’ina pirézidénti wolodimir zélénskiy, shenbe küni amérika we isra’iliyening iran’gha qaratqan hawa hujumliri bashlan’ghandin kéyin, amérikining «qet’iy iradisi»ge apirin oqudi we bu hujumlarning iran xelqige «térrorchi bir hakimiyettin qutulush» üchün bir «purset» bergenlikini éytti. zélénskiy sinliq uchurida: «amérikining qet’iy bolushi muhim. amérika her qétim qet’iy iradisini körsetkende, dunyaning herqaysi jayliridiki jinayetchiler ajizlishidu» dédi.

se’udi erebistan iranning öz zéminigha qaratqan hujumlirigha qarita öch élish hoquqini saqlap qalghanliqini jakarlidi.
amérika herbiy bazilirigha sahibxanliq qiliwatqan se’udi erebistan tashqi ishlar ministirliqi élan qilghan bayanatida, «riyad we sherqiy wilayet rayonlirigha qaritilghan we se’udiy erebistan teripidin tosup qélin’ghan iran hujumlirini eng küchlük shekilde eyibleydighanliqini» bildürdi.
bayanatta yene: «xanidanliqimiz öz bixeterlikini qoghdash, zéminini, puqralirini we ahalilirini muhapizet qilish üchün zörür bolghan barliq tedbirlerni qollinidu, shundaqla bu qoghdinish hujumgha qayturma zerbe bérish tallishinimu öz ichige alidu» diyildi.

6. iranning paris qolti döletlirige qaritilghan hujumliri dawamlashmaqta

kuweyt xelq’ara ayrodromigha uchquchisiz ayropilan (deron) hujumi ilip bérildi

puqrawi awi’atsiye idarisining xewer qilishiche, kuweyt xelq’ara ayrodromigha bir uchquchisiz ayropilan (UAV) hujum qilghan. idare élan qilghan bayanatida: «bir uchquchisiz ayropilan kuweyt xelq’ara ayrodromini nishan qilip, bir qanche xizmetchining yénik yarilinishini we yoluchilar términalida cheklik maddiy ziyan körülüshini keltürüp chiqardi» dédi.

fransiye agéntliqi (AFP) muxbirlirining xewer qilishiche, iranning qoltuq rayonidiki amérika herbiy bazilirini nishan qilishi bilen bir waqitta, dohaning merkizide yene shiddetlik partlash awazliri anglan’ghan.
bir AFP muxbiri doha qirghaq liniyesi üstide iran bashqurulidighan bombilirining bombidin mudapi’elinish sistémisi teripidin tosup qélin’ghanliqigha shahit bolghan. qatar rayondiki eng chong amérika herbiy bazisi bolghan el-udeyd hawa armiye bazisigha sahibxanliq qilmaqta.

partlash awazini anglighan we qoyuq tuman körgen ikki guwahchi, fransiye agéntliqi (AFP) gha bergen bayanatida, dubeyning simwolluq sün’iy arili palm jumeyrada jaylashqan bir méhmanxanidin qoyuq qara tütünlerning kötürülgenlikini körgenlikini we jiddiy qutquzush aptomobillirining weqe yüz bergen jaygha qarap kétiwatqanliqini anglighanliqini éytti.

iyordaniye armiyesi, bügün etigendin bashlap 13 ballistik bashqurulidighan bombining itip chüshürülgenlikini iyitti.
herbiy bayanatqa qarighanda, «qoralliq küchiler iyordaniye zéminini nishan qilghan 49 uchquchisiz ayropilan we ballistik bashqurulidighan bomba bilen yüzleshti». bayanatta, amérika baziliri jaylashqan rayonda 13 ballistik bashqurulidighan bombining muweppeqiyetlik halda tosup qélin’ghanliqi we uchquchisiz ayropilanlarning chüshürülgenliki bildürüldi.

7. téhran, isra’iliye we amérikining hujumliridin kéyin xewpsizlik kéngishini «derhal heriketke ötüsh»ke chaqirdi.
   iran tashqi ishlar ministiri abbas araghchi birleshken döletler teshkilati (b d t) gha yazghan mektubida, amérika we isra’iliyening «qanunsiz qilmishlirining aqiwitige ige bolidighanliqini» bildürüp, iranning «qanuniy halda özini qoghdash» meqsitide heriket qilghanliqini tekitlidi we xelq’ara jem’iyettin «bu tajawuzchiliq qilmishini eyibleshni» telep qildi.

amérika qoshma shtatliri wéto hoquqigha ige bolghan b d t xewpsizlik kéngishi, shenbe küni sa’et yawrupa waqti 21:00 de «ottura sherqning weziyiti»ni muzakire qilish üchün jem bolidu.

8.yawrupa paytexitliride we gürjistanda iranliq namayishchilar toplinip, iran islam jumhuriyitige qaritilghan hujumlarni tebrikleshti.

9. isra’iliye armiyesi, iranning herbiy unsurlirigha qaratqan «yéngi hujum»ni bashlighanliqini jakarlidi.
   isra’iliye armiyesi, élan qilghan axbarat bayanatida, iranning merkizidiki bashqurulidighan bomba étish supiliri we hawa mudapi’e sistémilirini nishan alghanliqi éytildi.
10. jumhuriyetchiler partiyesining kéngesh palata ezasi lindséy graxam, yawropa döletlirini iran hakimiyiti aldida «kishini chöchütkidek derijide ajiz» qalghanliq bilen eyiblidi.
    donald trampning yéqin ittipaqdishi, jumhuriyetchiler partiyesining kéngesh palata ezasi lindséy graxam, «epsaniwi ghezep» dep atalghan ittipaqdash amérika opératsiyesige firansiye, gérmaniye we en’gliyening bergen inkasliridin ümidsizlen’genlikini bildürdi. X supisida élan qilghan bir yazmisida, yawropa démokratik döletlirini «weqeler ularning qirghaqliridin yiraqlashqanséri, ularning adaletke bolghan qizghinliqini we toghra bilen xatani perqlendürüsh iqtidari qarghulashti» dep eyiblidi.
11. isra’iliye armiyesi, iran’gha qaratqan «chong kölemlik» hujumda 200 etrapida jengchi ayropilanning ishlitilgenlikini ilan qildi.
    isra’iliye armiyesi axbarat bayanatida, 200 etrapida jengchi ayropilanning «isra’iliye hawa armiyesi tarixidiki eng chong herbiy uchush seprini axirlashturghanliqini» bildürdi.
    armiye, döletning gherbiy we merkiziy qisimlirida jaylashqan iran bashqurulidighan bomba we mudapi’e sistémilirigha qarshi «keng kölemlik hujum» élip barghanliqini ilgiri sürdi. bayanatta: «irandiki her xil nuqtilarda jaylashqan hawa mudapi’e sistémiliri we bashqurulidighan bomba étish supilirini öz ichige alghan 500 etrapidiki nishanni bombiliduq» déyilgen bolup, nöwette herbiy heriket dawam dawamlashmaqta.

teyyarlighuchi: ‍éhsan