hebibulla izchi
16-noyabir shiwitsariye uyghur jemiyitining teshkillishide, shiwiétsariyediki uyghurlar bir yerge jem bolup, sherqiy türkistan jumhuriyet künini xatirilesh, wetinimizning hörlüki, musteqilliqi yolida qurban bolghan shehitlerni eslesh we ularning rohigha atap du’a-tilawet qilish,shiwitsariyege yéngi kelgen qérindashlar bilen uchrushush üchün shiwitsariyening argaw kantonida yighilishqan.
mezkur pa’aliyet aldi bilen sherqiy türkistanning istiqlal marshi bilen bashlinip, arqidin shehitlerning rohigha atap xetme-qur’an oqulghan. mezkur pa’aliyette söz qilghan endili qaraxan ependi, chet’elge panahliq tilep chiqqan her bir uyghur kimlikining özi xitaygha nisbeten siyasiy kimlik ikenlikini, shundaqla uning xitay üchün tehdit hésablinidighanliqi we xitay teripidin jinayetleshtürülgenlikini, bundaq ehwalda bezi kishilerning chet’elde we yawropadek bir démokratik yerde turupmu, xitayning sayisidinimu qorqup yashishining tolimu külkilik ehwal ikenlikini tekitlep, chet’ellerdiki birlik, ittipaqliq, qérindashliq réshitini kücheytish we milliy kimlikini saqlap qélishning yoli mushundaq yighilish we namayishlargha qatnishish ikenlikini otturigha qoyghan.
uningdin bashqa yene, bir qisim kishilerning siyasiy panahliq tilesh we yawropagha kélish jeryanida yoluqqan qiyinchiliqlarni tilgha élip, uyghurlarning bir-birige sahip chiqish mejburiyiti barliqini, chet’ellerdiki her bir uyghurning özige emes, belki bir milletke , uyghur dégen namgha wekillik qilidighanliqini, shunga bir qsim kishlerning xitayning zulmidin qéchip kelgenlikini éytip panahliq tilep, arqidin muhajirette öz millitidin qéchip yalghuz yashashni tallishi we xelqtin ayrim qélishining emeliyette yalghanchiliq we öz -özini aldash , bicharilik ikenlikini éytip ötken. bu pa’aliyette, shiwitsariye ana til mektiwining oqughuchiliri jumhuriyet künige atalghan shé’irlarni déklamatsiye qilip qizghin alqishqa érishken.
