«йавроневис» хәвири;
тәрҗимә қилғучи: таһир имин уйғуриъан, 22-өктәбир
түрк дөләтлири иттипақи тәрәққийат, енергийә байлиқлири вә йавропа билән хтайни өз ичигә алған асийани, туташтуридиға сода йоли арқилиқ иқтисадий қудрәт мәркизигә айланмақта. бу иттипақ өсүш йошурун күчи, енергийә байлиқлири вә йаш нопусқа игә болуп, техиму көп һәмкарлиқ үчүн бирйусселға нәзәр салмақта.
түрк дөләтлири тәшкилатиниң баш катипи қубаничбек омуралийев бирйусселға қилған зийарити җәрйанида «йавроневис» (Euronews) хәвәрләр ториға: түрк дөләтлири тәшкилати сода, йеза-игилик, бихәтәрлик, техника вә башқа саһәләрдә һәмкарлишиш арқилиқ өзиниң ортақ күчини зор дәриҗидә ашурди, деди.
омуралийев: «әгәр сиз бизниң омумий ички ишләпчиқириш омумий қиммитимиз ($2.1 тирилйон доллар), вә дөләтлиримиз оттурисидики омумий сода ($1.1 тирилйон доллар) ға қарисиңиз,» деди. бу ортақ иқтисадий өсүш «җушқун» һалда ешиватиду, дәп қошумчә қилди әлчи.
омуралийев: көп қисим түрк дөләтлириниң йавропа иттипақи билән истратегийилик шериклик мунасивити барлиқини, һәмдә мунасивәтләрни икки тәрәплик рамкидин һалқип күчәйтишниң вақти кәлгәнликини ейтти.
у чүшәндүрүп: «оттура асийадики қурғучи әзалиримиз қазақистан, қирғизистан вә өзбекистан йавропа иттипақи билән асийа арисида, җүмлидин хитайни өз ичигә алған һәқиқий бир улинишни тәминләйду.иттипақимиздики һәр бир әза дөләтниң йавропа иттипақи билән истратегийилик икки тәрәплик мунасивити бар», деди.
омуралийевниң сөзигә қариғанда, өзбекистан пирезиденти шавкәт мирзийойевниң җүмә күни бирйусселға қилидиған зийарити икки тәрәплик мунасивәтләрниң қандақ күчийиватқанлиқини көрситип бериду. баш катип йәнә, көп тәрәплик рамка ичидә, икки иттипақ оттурисидики һәмкарлиқни кеңәйтиш керәкликини қошуп қойди.
йавропаға йүзләнгән йеңи сода йоли барлиққа кәлмәктә
омуралийев «йавроневис»қа: түрк дөләтлири барлиққа кәлтүргән «оттура каридор» дәп аталған бу йолниң һазир уларниң әң алдинқи орундики нишани икәнликини, чүнки у һазирқи тоқунуш районлирини айлинип өтидиған бир алмишиш улиниш тори икәнликини ейтти.
қәдимки йипәк йолини бойлап маңған бу «оттура каридор» йавропа билән асийани, җүмлидин хитайни истратегийилик усулда туташтуриду вә униң әслиһә қурулушини тәрәққий қилдурш түрк дөләтлири үчүн бир муһим нуқта.
омуралийев: «бу ‘оттура каридор’ дәп атилиду, әмма тарихқа нәзәр салсақ у бүйүк йипәк йолидур. бу йол бизниң әза дөләтлиримиз вә көзәткүчиләр арқилиқ өтиду», деди.
русийә билән украъина оттурисидики уруш вә оттура шәрқ тоқунушидин бурун пиланланған оттура каридор һазир реъаллиққа айланмақта. у йәнә йавропа иттипақи билән хитай арисидики туташтуруш йолини 2,000 километир қисқартиду һәмдә көп әрзанға тохтайду.»
баш катип: түрк дөләтлириниң дунйадики үчинчи чоң енергийә записиға игә икәнликини, һәмдә йеңилинишчан енергийә җәһәттиму зор йошурун күчкә игә болуп, йавропа үчүн йошурун күчкә толған сода пурсәтлирини ечип беридиғанлиқини ейтти.
түрк дөләтлири тәшкилатиға әзәрбәйҗан, қазақистан, қирғизистан, түркийә вә өзбекистан қатарлиқлар кириду; түркмәнистан, һонгирийә вә шималий спрус көзәткүчи әза салаһийитидә турмақта.
