uyghur pochtisi
hebibulla izchi, 18.03.2026
25-féwral küni, yaponiye uyghur jem’iyiti teripidin yaponiye awam palatasi binasida ötküzülgen ilmiy muhakime yighinida gumanliq bir xitay erning yighin meydanida toxtimastin oghurluqche süretke tartishi yighin teshkilligüchiler we yaponiye bixeterlik tarmaqlirining diqqitini tartqan.
yaponiye bixeterlik tarmaqlirining tekshürüshi netijiside, bu erning tokyodiki bir uniwérsitétta oquwatqan bir xitay oqughuchisi ikenliki we u küni yaponiye awam palata binasigha yérim künlük sayahet niqabi astida xitay jasuslirining orunlashturushi bilen 6000 yaponiye yéni bedilige yighin qatnashquchilirini we pa’aliyet jeryanini süretke tartish üchün kelgenliki we uning uning ilgirimu oxshash pa’aliyetlerde bu xil jasusluq xizmiti bilen shughullan’ghanliqi melum bolghan.
bu heqtiki xewerlerde; buning yalghuz bu qétim pash bolghan bir weqe emesliki tekitlinip, yaponiyede her qaysi uniwérsititlarda oquwatqan, buningdek oqughuchi siyaqidiki jasuslarning dawamliq uyghur, tibet, mongghul we xitayliqpa’aliyetchilerni we ularning herketlirini sistémiliq nazaret qilidighanliqi,namayish we pa’aliyetke qatnashquchilarni süretke tartidighanliqi, bu arqiliq ularning wetendiki a’ililirige bésim ishlitilishi mumkinliki shundaqlabuning chégra halqighan basturush ikenliki ilgiri sürülgen.
bu xitay jasusining pash bolush weqesi yaponiye axbaratlirida, xitayning bu xil jasusluq pa’aliyetlirini chekleydighan küchlük qanun ramkisining yoqluqidin endishe qozghighan bolup; yaponiyediki her qaysi muhajiret jem’iyetlirining pa’aliyetlirini xitay jasuslirining nazaret qilishi, hetta teptartmastin parlamént ichidimu jasusluq weqesining yüz bérishi,xitayning« chégra halqighan basturush» herkitining yaponiye parlamént ichigimu singip kirgenlikini we yaponiyediki bixeterlik we qanuniy boshluqlarning mewjutluqini körsitip béridu, dep qarighan.