uyghur pochtisi
27-dékabir
amérika teywen’ge 10 milyard dollardin artuq qoral sétip béridighanliqini élan qilghandin kéyin, teywenni öz zémini dep qaraydighan béyjing buninggha qattiq naraziliq bildürdi. washin’gton teywen’ge keng kölemlik qoral sétish pilanini élan qilip bir heptidin kéyin, yeni jüme küni béyjing amérikining mudapi’ege alaqidar 20 shirkiti we bu shirketlerning 10 neper emeldarigha jaza yürgüzidighanliqini élan qildi.
xitay tashqi ishlar ministirliqining bildürüshiche, bu jaza tedbirliri mezkur shirketlerning xitaydiki mülkini tonglitish we shexs hem teshkilatlarning ular bilen soda qilishini chekleshni öz ichige alidiken.
jazalan’ghan shirketler arisida Northrop Grumman Systems Corporation , L3Harris Maritime Services we sént lu’istiki boyin (Boeing) shirkiti bar. shundaqla Anduril Industries mudapi’e shirkitining qurghuchisi palmér luki (Palmer Luckey) qatarliq 10 mes’ulning xitayda soda qilishi cheklen’gen we ularning xitaygha kirishi men’i qilin’ghan. ularning xitaydiki mülüklirimu tonglitilghan.
tramp hökümiti élan qilghan teywen’ge 10 milyard dollardin ashidighan qoral sétish pilani eger amérika dölet mejlisi teripidin testiqlansa, bu amérikining teywen’ge eng chong kölemlik qoral sétishi bolup qalidiken.
xitay tashqi ishlar ministirliqi jüme küni élan qilghan bayanatida: «biz shuni yene bir qétim tekitleymizki, teywen mesilisi xitayning yadroluq menpe’etining merkizi, shundaqla xitay-amérika munasiwitidiki hergiz bésip ötüshke bolmaydighan birinchi qizil siziqidur» dégen. bayanatta yene: «teywen’ge qoral sétish bilen shughullan’ghan her qandaq shirket yaki shexs öz xataliqi üchün bedel töleydu» dep agahlandurulghan. xitay yene amérikini «teywenni qorallandurushtek xeterlik heriketlerni» toxtitishqa chaqirghan.
teywen mesilisi amérika-xitay munasiwitidiki eng nazuk nuqta bolup, tehlilchiler buning ikki küch otturisida herbiy toqunushqa aylinip kétishidin ensirimekte. xitay amérikining teywen’ge qoral sétishini ikki dölet otturisidiki diplomatik kélishimlerge xilap dep dewa qilmaqta.
xitay armiyisi yéqinqi bir nechche yilda teywen etrapidiki hawa we déngiz tewelikidiki pa’aliyetlirini köpeytti, herbiy paraxot we küreshchi ayropilanlar bilen aral etrapida her küni dégüdek manéwir ötküzüp kelmekte.
amérika fédératsiye qanunigha asasen, washin’gton teywenning özini qoghdash iqtidarigha yardem bérishke mejbur. bu nuqta xitay bilen bolghan ziddiyetning asasliq seweblirining birige aylandi. béyjing bilen washin’gton otturisida soda, téxnika we bashqa kishilik hoquq mesililiridimu jiddiychilik mewjut.
mezkur xewer amérika istémalchilar xewerliri we soda tor békitining alaqidar xewirige asasen terjime qilinip teyyarlandi.
