уйғур почтиси, 4-нойабир
вирҗинийә шитатиниң 2025-йиллиқ валийлиқ сайлими 4-нойабир кәчтә өткүзүлиду. бу сайлам вәзипә муддити тошқан җумһурийәтчи валий глен йаңкинниң орниға адәм таллаш болуп, тунҗи айал валийниң сайлиниши ениқ болғачқа, бу сайлам тарихий әһмийәткә игә. трампниң сйасәтлири бу сайлам нәтиҗисгә бивастә тәср көрстиду, шуңа бу сайлам мәмликәт бойичә җидди көзитилмәктә.
намзатлар:
бу сайламда икки даңлиқ айал бир-биригә рәқиб болмақта:
- демократ абигайил спанбергер (Abigail Spanberger): илгирики америка авам палатасиниң әзаси вә мәркизий ахбарат идариси (CIA) ниң хадими болуп, у мәркәзгә майил солчил йүзлиниш билән сайлам тәшвиқати елип бармақта.
- җумһурийәтчи винсом ерл-сийәрс (Winsome Earle-Sears): һазирқи йардәмчи валий болуп, консерватип вә америка деңиз армийәсиниң пешқәдәм җәңчиси. әгәр у сайланса, у америкидики тунҗи қара тәнлик айал валий болуп қалиду.
асаслиқ сийасәт нуқтилири
сайлам паъалийити асаслиқи иқтисад вә мәдәнийәттики талаш-тартишлиқ нуқтиларни чөридигән болуп, пүтүн дөләтниң нөвәттики сийасий кәйпийатини әкис әттүрмәктә:
- иқтисад вә турмуш тәннәрхи: димократчи спанбергер иқтисадий мәсилиләргә әһмийәт берип, трамп һөкүмити йолға қойған сийасәтләрниң турмуш тәннәрхи вә сақлиқни сақлашқа көрсәткән тәсирини тәнқид қилмақта. җумһурийәтчи ерл-сийәрсму иқтисадни тилға алиду, әмма баҗни төвәнлитиш вә карханиларға достанә муһит йаритишқа техиму әһмийәт бериду.
- бала чүшүрүш : димократчи спанбергер айалларниң бала чүшүрүш һоқуқини қоллайдиғанлиқини қәтъий тәкитлиди, болупму вирҗинийә шитати җәнубтики бала чүшүрүш қаттиқ чәкләнмигән бирдинбир шитат болуп қалғанлиқтин, у бу мәсилини оттуриға қоймақта. җумһурийәтчи ерл-сийәрс бала чүшүрүшкә қарши туриду, әмма сайлам паъалийитидә бу мәсилини анчә көп тилға алмай, спанбергерға пурсәт бәрди.
- мәдәнийәт темилири: җумһурийәтчи ерл-сийәрс »мәдәнийәт уруши« мәсилилирини, җүмлидин җинис өзгәрткүчи (Transgender) ләрниң айаллар тәнтәрбийә мусабиқилиригә қатнишишиға қарши туридиғанлиқини илгири сүрди, бу хил истратегийә һазирқи җумһурийәтчи валийниң сайламда ғәлибә қилишиға йардәм бәргәниди.
вирҗинийәниң сийасий майиллиқи
вирҗинийә шитатиниң сийасий майиллиқи күчлүк риқабәтчан һаләттә турмақта. гәрчә федератип сәвийәдә (йәни президент сайлимида), шитат 2008-йилдин буйан изчил демократларни қоллап, «көк» (демократ) шитатқа айланған болсиму, йәрлик вә шитат дәриҗилик сайламларда әһвал техиму мурәккәп болмақта.
валийлиқ сайлими буниң асаслиқ көрсәткүчи. 2021-йилдики сайламда, җумһурийәтчи кандидат глен йаңкин демократчиларға майил болушқа башлиған бу шитатта күтүлмигән һалда ғәлибә қилип, вирҗинийәниң партийәләр нөвәтлишип туруш әнъәнисини сақлап қалғаниди. бу, шитат пуқралириниң президент билән қарши партийәдин валий сайлинишқа майил икәнликини көрситиду.
шитат мәҗлиси (қанун чиқириш оргини) ни һазир демократлар контрол қилмақта; улар кеңәш палатасида 21-19, авам палатасида 51-49 нәтиҗә билән азрақ үстүнлүкни игилиди.
хуласә: вирҗинийә һазир «бөлүнгән һөкүмәт» һалитидә турмақта. җумһурийәтчиләр валийлиқ орнини тутса, демократлар қанун чиқириш оргинини контрол қилмақта. шитатниң омумий майиллиқи «демократларға майил» (Lean Blue) болсиму, йеза районлиридики җумһурийәтчиләрниң күчлүк асас болуши сәвәбидин, у йәнила қаттиқ риқабәтлишишчан (Swing State) шитат һесаблиниду, һәр бир сайлам нәтиҗиси пүтүнләй өзгирип кетиш еһтималлиқи йуқири.
тәййарлиғучи: таһир имин уйғуриъан
