uyghur pochtisi, 28-yanwar
izahat: «toghraq rohi» uyghur ressamliri guruppisi 2024-yili ressam merwayit hapizning yétekchilikide, dunyaning herqaysi jayliridin bolup jem’i alte neper ressam bilen qurulghan. guruppa ezaliri merwayit hapiz (gérmaniye), gülnaz tursun (qazaqistan), memetjan jüme (amérika), ekrem imin (norwégiye), saniye imin (amérika) we kamile dilshat (en’gliye) qatarliq ressamlardin teshkil tapqan.
bu guruppa qurulghandin tartip ta hazirghiche, guruppa ezaliri özining cheklik shara’itige qarimastin, türlük qiyinchiliqlarni yéngip, dunyaning herqaysi jayliridiki uyghur jama’iti, uyushmiliri we teshkilatlirining qollishi bilen birnechche qétimliq güzel sen’et körgezmisi échip, shu orunlardiki uyghur jama’itining meniwi turmushini béyitish bilen bille, ularning türlük yosundiki qollishi we righbitige érishti. töwende, guruppa yitekchisi merwayit hapiz xanimning guruppining yéqinqi pa’aliyetliridin qisqiche tonushturishi bilen bille keng qollighuchilargha bolghan semimi minnetdarliqini diqqitinglargha sunimiz:
«toghraq rohi» uyghur ressamliri guruppisi 2024-yili qurulghan bolup, asasliq meqsitimiz: sen’et eserliri arqiliq, biz uyghurlarning tarix yaratqan, büyük bir medeniyetning igisi we mirasxorliri ikenlikimizni, shundaqla sen’etkar bir milletning ewladi bolghanliq ghururimizni, xuddi toghraqqa oxshash qeyser bir millet ikenlikimizni biz yashawatqan jem’iyetke namayan qilishtur; xelqimiz arisida birlik we ittipaqliqni teshebbus qilip, bir gewde bolup uyushqandila meqsitimizge yételeydighanliqimizni chüshendürüshtin ibarettur.
1- qétimliq «toghraq rohi» uyghur ressamliri güzel sen’et körgezmisi gérmaniyening miyunxén shehiridiki «shlos blyuténburg » (Schloss Blutenburg) medeniyet merkizide ötküzüldi.2024- yili iyun éyida, 1- qétimliq «toghraq rohi» uyghur ressamliri güzel sen’et körgezmisi miyunxén shehiridiki «shlos blyuténburg» (Schloss Blutenburg) medeniyet merkizide ötküzülüp, üch kün dawamlashti. mezkur körgezme intayin tentenilik we netijilik échildi.
2- qétimliq «toghraq rohi» uyghur ressamliri güzel sen’et körgezmisi awstraliyening sidnéy, mélburn we adélayd sheherliride ötküzüldi
2025- yili 8-noyabir sidnéydiki untulghusiz, netijilik we hayajanliq minutlar «toghraq rohi» uyghur ressamlirining rohigha jasaret we ilham berdi. bizni pütün wujudi, japaliq emgiki bilen qollighan sen’etkar we sen’etsöyer, meripetperwer dostum gülnaz qadirgha minglarche rehmet. (gülnaz qadir xanim 1982-yilidin 1986-yilighiche béyjingdiki merkiziy hüner-sen’et akadémiyeside layihelesh kespide oqughan; oqush püttürgendin kéyin 1986-yilidin 1995-yilighiche sen’et inistitutida oqutquchiliq qilghan. 1995-yili awstraliyege kelgen).
«uyghur medeniyiti we mirasliri jem’iyiti»ning re’isi, shundaqla pa’aliyetni layiheligüchi we riyasetchilik qilghuchi istidatliq yash dostimiz melikizat xanimgha rehmet. (melikizat xanim xelq’ara munasiwet we soda kespide magistirliqni püttürgen. 2009-yili yéngi zéllandiyege kelgen, 2020-yili sidnéyge köchüp kelgen, shundin bashlap sidnéyde iqtisad we pul-mu’amile saheside bashqurghuchi bolup ishlimekte).
weten sirtida uyghur muqamini tilgha alsaq yultuzdek chaqnap turidighan, awazini yette qewet yerdin sughurup élip chiqip, yette qewet asmanda yangratalaydighan bizning pexrilik muqamchimiz shöhret tursun’gha rehmet. (shöhret tursun ependi «awstraliye uyghur ansambili»ning qurghuchisi, «Trio» namida üch kishilik sen’etkardin teshkil tapqan guruppida we awstraliye xelq’araliq muzika etritide 18 yildin buyan pa’aliyet qilip kelmekte. u awstraliye xelq’araliq köp qirliq meshhur sen’etkarlar ansambilida, bashqa sen’etkarlar bilen birlikte sansizlighan sehnilerde öz iqtidarini namayan qilip kelmekte).
bu pa’aliyetni qollighan «sidnéy uyghur jem’iyiti»ning re’isi bextiyar böre ependige, «uyghur saxawetchiler jem’iyiti»ning re’isi zulpiye sélimhaji xanimgha we shu guruppidiki barliq xanimlargha rehmet.
bu pa’aliyetning teshwiqat matériyallirini layiheligen talantliq yash layiheligüchi inimiz we kespidishimiz mirzat tajigha rehmet, sidnéydiki barliq uyghur jama’itige rehmet! shu qérindashlirimizning körgezme jeryanida we körgezmidin kéyin, omumen her waqit bizni tebessum we méhr-muhebbiti bilen bes-beste qizghin kütüwélishliri bizning wetenni séghin’ghan hijran azaplirimizgha melhem boldi. men ulargha chin yürikimdin rehmet éytimen! u yerdiki jama’etning sorunlarda körgezmining netijilik bolghanliqi toghrisida sözliginide, méni eng jelp qilghini hem hayajanlandurghini: « bu körgezme awstraliyege uyghurlar yerlishishke bashlighan 40 yilliq tarixida bolup baqmighan ajayip chong, yaxshi ish boldi » dégen inkasi boldi.
heqiqetenmu shundaq boldi, elwette. bizla emes, pütün dunyadiki herqandaq bir uyghur u neq meydandiki menzirini körse, shundaqla u inkaslarni anglisa xushal bolidu dep oylaymen. sidnéydiki körgezmining échilish murasimigha kelgen yerlik hökümet xadimlirining « bu pa’aliyet ajayip yuqiri süpette orunlashturuluptu, siler uyghurlarning bu qeder güzel medeniyitinglar we sen’itinglarning barliqini bügün biz téximu chongqur tonuduq. » dégen inkasi méning bir ömür sen’etkar bolup yashap, mushu pa’aliyet üchün bir yil japaliq tirishqinimning harduqini chiqardi, shundaqla uyghurluq we sen’etkarliq ghururum aram tapti…
2025-yili 15- noyabir, mélburndiki hayajanliq bir kün
shundaq qilip 13-noyabir dostumiz gülnazning orunlashturushi bilen, biz resimlirimizni minibusqa qachilap, 11 sa’etlep japaliq yol méngip, kechqurun mélburn’gha yétip kelduq. mélburndiki uyghur mötiwerliridin bolghan gheyret ependi we meryem xanimning bizni kütüwélish üchün teyyarlighan mol dastixini, ularning qizghin méhmandostluqi bizni xushal qilipla qalmay, bekmu bextlik tuyghugha chömdürdi. u bir jüp qérindishimizgha chin yürikimdin rehmet éytimen.
pilan boyiche, 15-noyabir küni mélburndiki körgezme «MMH uyghur yétim balilar fondi jem’iyiti»ning yéqindin qollishi bilen ötküzüldi. yétim balilar fondi jem’iyitining qurghuchisi hem re’isi nadire yüsüp xanim pa’aliyetni yéqindin qollidi. bu fondi jem’iyiti awstraliye fondi jem’iyetlirining maqullishi bilen 2018-yili resmiy qanunlashturulup en’ge élin’ghan. türkiyede üch tarmaq jem’iyiti bolup, hazirgha qeder nurghunlighan oqushsiz qalghan, uniwérsitétlargha ötüp iqtisadiy yar bermigen yétim balilargha iqtisadiy jehettin yardem qilip oqutup kelmekte iken).
«wiktoriye uyghur jem’iyiti» we shu yerdiki jama’etning teshkillishi, shundaqla qérindashlarning yardimi bilen, sen’et eserliri ikki sa’et ichide körgezme zaligha nahayiti chirayliq ésilip, hemme öz jayigha orunlashturuldi we insanni hayajan’gha salidighan güzel bir keypiyat shekillendi. shu yerde yashawatqan köpligen yerlikler, uyghur jama’iti we nurghunlighan yerlik hökümet xadimliri körgezmimizni qizghin ékskursiye qildi we nahayiti yuqiri baha berdi.
bu pa’aliyetning netijilik bolushigha küch chiqarghan «wiktoriye uyghur jem’iyiti»ning re’isi shahzat ependige, shundaqla bu pa’aliyetke alahide küch chiqarghan uyghur jama’itining mötiwerliri meryem xanim we gheyret ependige chin yürikimdin rehmet éytimen.
2025- yili 22-noyabir adélaydtiki tentenilik bir kün
«uyghur tengritagh xanim-qizlar uyushmisi» (AUTWA) ning her jehettin etrapliq teshkillishi we teyyarliq qilishi bilen, «toghraq rohi» uyghur ressamliri guruppimizning adélaydtiki güzel sen’et körgezmisimu belgilen’gen waqitta nahayiti tentenilik ötküzüldi. köpligen hökümet xadimlirimu bu körgezmige alahide kélip söz qildi we bu pa’aliyetke nahayiti yuqiri baha berdi. ( «tengritagh xanim-qizlar uyushmisi» 2020-yili 9-dékabirda resmiy qurulup en’ge élin’ghan bolup, buningdin burunmu adélayd shehiride on nechche yil nahayiti aktipliq bilen nurghun pa’aliyetlerni élip barghan. uyushma 11 neper jasaretlik, jezbidar we aktip xanimdin teshkil tapqan bolup, ramile chanshéf xanim uyushmining re’islik wezipiside. alte yildin buyan bu uyushma awstraliyede uyghur jama’iti, jümlidin uyghur xanim-qizlirigha ümid we jasaret béghishlaydighan her türlük, serxil pa’aliyetlerni élip barghan; yene bir jehettin, hökümet orunliri we türlük teshkilatlar bilen zich munasiwetlerni ornitip, ularning qollishi we hemkarliqini qolgha keltürgen. bu uyushma uyghur kimlikini tonushturush we uyghurlar duch kéliwatqan weziyetni anglitishta izchil tiriship ishlep kelmekte).
adélaydta ötküzülgen bu qétimliq uyghur ressamlirining güzel sen’et körgezmisimu ularning yétekchiliki, etrapliq teshkillishi, shundaqla shu yerde yashawatqan uyghur jama’itining qizghin qarshi élishi bilen nahayiti ghelbilik ötti. bu yerde men adélaydta yashawatqan jezbidar, jasaretlik we tirishchan perizat xanimgha alahide rehmet éytimen. biz mélburndin minibosqa resimlirimizni qachilap, gheyret ependining yardimi bilen toqquz sa’et yol yürüp adélaydqa barghinimizda, perizat xanimning aldimizgha teyyarlighan mezzilik, mol dastixini we qizghin keypiyat bilen kütüwélishi bizning bir künlük yol japasidiki harduqlirimizni chiqirip, heqiqiy qérindashlirimizning méhri-muhebbitini his qildurdi. xizmiti shunche jiddiy bolsimu, bizning pa’aliyitimiz üchün töt kün ruxset sorighanliqi méni bekmu tesirlendürdi. dostum gülnazdin u xanimning pa’aliyitimizni iqtisadiy jehettinmu qollighanliqini anglap téximu tesirlendim; bu yardemxumar dostimizgha chin yürikimdin rehmet éytimen!
« uyghur tengritagh xanim-qizlar uyushmisi»gha, körgezmige hemkarlashqan jama’etke shundaqla körgezmimizge alahide qimmetlik waqtini chiqirip kelgen barliq uyghur jama’itige chin yürikimizdin rehmet éytimiz.
yuqirida körgezmilerning nahayiti köngüllük we netijilik bolghanliqi toghrisida chüshendürdüm. shundaq bolushigha bashtin-axir bash qaturup, etrapliq pilanlash, resimlerni nechche yüz kilométir yiraqliqtiki jaygha chong aptobus bilen bixeter yötkesh, her bir sheherde bizning xushal we rahet turushimiz üchün turushluq jaylirimizni bikitish qatarliq ishlarni dostum gülnazning nuqsansiz orunlashturishi bizni bekmu söyündürdi we tesirlendürdi. bu xizmetlerni gülnazning arqa tiriki bolghan pidakar qollighuchi, saxawetchi, yardemxumar we ésil peziletlik yoldishi feyim ependining yéqindin qollishdin ayrip qarighili bolmaydu, elwette. men bu yerde dostum gülnazgha we yoldishi feyim ependige yene bir qétim chin yürikimdin teshekkürümni ipadileymen. kespidishim ekrem ikkimizning körgezmining netijilik bolushi üchün nurghun resimlerni yawropadin pochta arqiliq qit’e atlap ewetip we japaliq yollarni bésip körgezme üchün barghandiki barliq harduqlirimiz chiqti.
barliq qérindashlargha minglarche rehmetlirimiz bilen, silerge salametlik we ametler tilep,
hörmet bilen gérmaniyedin:
merwayit hapiz
