ئۇيغۇر پوچتىسى

ئۆتكەن دۈشەنبە كۈنى (23-مارت) تەيۋەندىكى تۇنجى قېتىملىق پىرىزېنت ۋە مۇئاۋىن پىرىزېنت ئومۇمىي سايلىمىنىڭ 30 يىللىق خاتىرە كۈنىدۇر. ئامېرىكا پارلامېنت ئەزالىرى بايانات ئېلان قىلىپ، تەيۋەننىڭ دېموكراتىيە مۇساپىسىنى يۇقىرى باھالىدى ۋە تەيۋەننى ھەرقايسى دۆلەتلەر ئۈچۈن «دېموكراتىيە ۋە قانۇن بىلەن ئىدارە قىلىشنىڭ مەشئىلى» دەپ تەرىپلىدى.

ئاۋام پالاتاسى «دۆلەت مەجلىسى تەيۋەن گۇرۇپپىسى» نىڭ بىرلىككە كەلگەن رەئىسى، جۇمھۇرىيەتچىلەر پارتىيەسىدىن بولغان فېدېراتسىيە ئاۋام پالاتا ئەزاسى مارىئو دىئاس-بالارت (Mario Diaz-Balart) ۋاشىنگتون ۋاقتى دۈشەنبە چۈشتىن كېيىن ئىجتىمائىي تاراتقۇ سۇپىسى X تە يازما ئېلان قىلىپ مۇنداق دېدى: «30 يىل ئىلگىرى، تەيۋەن خەلقى خىتاي خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ تەھدىت ۋە قورقۇتۇشلىرىغا پىسەنت قىلماي، تۇنجى قېتىملىق پىرىزېنت سايلىمىنى ئۆتكۈزدى، بۇ ھاياتىي كۈچكە ۋە قەيسەرلىككە تولغان بىر دېموكراتىك تۈزۈمنىڭ باشلانغانلىقىنىڭ بەلگىسىدۇر. … بۈگۈنكى كۈندە، تەيۋەن ھىندى-تىنچ ئوكيان رايونى، ھەتتا پۈتكۈل دۇنيانىڭ دېموكراتىك قىممەت قارىشى، ئ‍نسان ھەقلىرى ۋە قانۇن بىلەن ئىدارە قىلىشتىكى مەشئىلىگە ئايلاندى.» ئۇ يەنە ئامېرىكىنىڭ، بولۇپمۇ دۆلەت مەجلىسنىڭ ئۇزۇندىن بۇيان تەيۋەننى قوللاپ كېلىۋاتقانلىقىنى بىلدۈردى.

«دۆلەت مەجلىسى تەيۋەن گۇرۇپپىسى» نىڭ مۇئاۋىن بىر رەئىسى، دېموكراتلار پارتىيەسىدىن بولغان فېدېراتسىيە ئاۋام پالاتا ئەزاسى ئامى بېرا (Ami Bera) دۈشەنبە چۈشتىن كېيىن X تە مۇنداق دېدى: تەيۋەن پىرىزېنتىنى بىۋاسىتە سايلاشنىڭ 30 يىللىقى ئابىدە خاراكتېرلىك ئەھمىيەتكە ئىگە بولۇپ، «تەيۋەن دېموكراتىك تۈزۈمىنىڭ كۈچلۈكلۈكىنى، قانۇن بىلەن ئىدارە قىلىشنىڭ مۇكەممەللىكىنى ۋە خەلقنىڭ قەتئىي ئىرادىسىنى نامايان قىلدى.» ئۇ دۆلەت مەجلىسىدە ئىككى پارتىيە ھەمكارلىقىغا داۋاملىق رەھبەرلىك قىلىپ، تەيۋەننىڭ بىخەتەرلىكى، گۈللىنىشى ۋە دۇنيا سەھنىسىدە ئاكتىپ رول ئوينىشىنى قوللاشنى ئۈمىد قىلىدىغانلىقىنى ئېيتتى.

ئامېرىكا كېڭەش پالاتاسى قوراللىق كۈچلەر كومىتېتىنىڭ رەئىسى روجېر ۋىككېر (Roger Wicker) دۈشەنبە كۈنى يەنە بايانات ئېلان قىلىپ، تەيۋەن دېموكراتىيەسىنىڭ 30 يىللىقىنى مەدھىيەلىدى. ئۇ باياناتىدا مۇنداق دەپ يازدى: «تۇنجى پىرىزېنتنى بىۋاسىتە سايلاپ چىققاندىن 30 يىل كېيىن، تەيۋەن خەلقى ئامېرىكا ۋە دۇنياغا ئۆزلىرىنىڭ مۇستەبىت تاجاۋۇزچىلىققا قارشى تۇرۇشقا جۈرئەت قىلىدىغانلىقىنى كۆرسەتتى. مەن ئۇلارنىڭ ھىندى-تىنچ ئوكيان رايونىنىڭ ئەركىنلىكى ۋە تىنچلىقىنى قوغداش ئۈچۈن قوشقان تۆھپىلىرىنى تەبرىكلەيمەن.»

تەيۋەن پىرىزېنتى لەي چىڭدې فېيسبۇكتا يازما ئېلان قىلىپ، 30 يىل بۇرۇن تەيۋەن خەلقىنىڭ خىتاينىڭ باشقۇرۇلىدىغان بومبا تەھدىتىگە باش ئەگمەي دېموكراتىيەنى تاللىغانلىقىنى ئەسلىتىپ ئۆتتى.

ئۇ يەنە قانۇن تۇرغۇزۇش ئورگىنىنى يېڭى دۆلەت مۇداپىئە خام چوتىنى تەستىقلاشقا چاقىرىپ، پەقەت يېتەرلىك كۈچ ۋە ئىرادە ئارقىلىقلا ئەركىنلىكنى قوغداپ قالغىلى بولىدىغانلىقىنى تەكىتلىدى.

شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، ئامېرىكا بىلەن ياپونىيە رەھبەرلىرىمۇ تەيۋەن بوغۇزىنىڭ تىنچلىقىنى قوغدايدىغانلىقىنى، كۈچ ئىشلىتىپ ھازىرقى ھالەتنى ئۆزگەرتىشكە قارشى تۇرىدىغانلىقىنى بىلدۈردى.