ئۇيغۇر دىياسپوراسىدا مىللىي كىملىكنى ساقلاش ۋە تارىخىي ساۋاتسىزلىقنى تۈگىتىش مەقسىتىدە، تونۇلغان تارىخچى دوكتور نەبىجان تۇرسۇن تەرىپىدىن تەسىس قىلىنغان مەخسۇس «ئۇيغۇر تارىخى دەرسخانىسى» رەسمىي دەرس باشلىدى. نۆۋەتتە دۇنيانىڭ ھەرقايسى جايلىرىدىكى يۈزلىگەن ئۇيغۇرلارنىڭ قىزغىن قاتنىشىشى بىلەن داۋاملىشىۋاتقان بۇ لىكسىيەلەر، ئۇيغۇر تارىخىنى ئاكادېمىك ئۆلچەمدە سىستېمىلىق ئۆگىنىشنىڭ تۇنجى قېتىملىق چوڭ تىپتىكى تور مەكتىپى بولۇپ قالدى.
ئۇيغۇر دىياسپوراسىدا مىللىي كىملىكنى ساقلاش ۋە تارىخىي ساۋاتسىزلىقنى تۈگىتىش مەقسىتىدە، تونۇلغان تارىخچى دوكتور نەبىجان تۇرسۇن تەرىپىدىن تەسىس قىلىنغان مەخسۇس «ئۇيغۇر تارىخى دەرسخانىسى» رەسمىي دەرس باشلىدى. نۆۋەتتە دۇنيانىڭ ھەرقايسى جايلىرىدىكى يۈزلىگەن ئۇيغۇرلارنىڭ قىزغىن قاتنىشىشى بىلەن داۋاملىشىۋاتقان بۇ لىكسىيەلەر، ئۇيغۇر تارىخىنى ئاكادېمىك ئۆلچەمدە سىستېمىلىق ئۆگىنىشنىڭ تۇنجى قېتىملىق چوڭ تىپتىكى تور مەكتىپى بولۇپ قالدى.
تارىخى ھۈججەت: ستالىن ختايغا:«شنجاڭنى بېسۋىلىش»نى كېچىكتۈرۈشكە بولمايدۇ
1958- يىل 28-نويابىر، ئەيسا يۈسۈپ ئالىپتېكىننىڭ بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتىنىڭ ئامېرىكانىڭ پايتەختى ۋاشىنگتون شەھىرىدىكى ئىشخانىسىدا ۋەزىپە ئۆتەۋاتقان گۇننار ياررىڭغا يازغان خېتى
ئاۋسترالىيەدىكى MMH فوندى جەمئىيىتى (MMH Foundation) تۈركىيەدە تارىخ كەسپىدە ئوقۇۋاتقان ئېھتىياجلىق ئۇيغۇر ياشلىرىنى قوللاش ۋە ئۇيغۇر تارىخشۇناسلىقىنى راۋاجلاندۇرۇش مەقسىتىدە، ئۇيغۇر تارىخچى دوكتور نەبىجان تۇرسۇن نامىدا مەخسۇس ئوقۇش مۇكاپاتى تەسىس قىلغانلىقىنى ئېلان قىلدى.
تۆۋەندە ئەيسا يۈسۈپ ئالپتېكىن تۈركولوگ گۇننار ياررىڭ ۋە ئەينى ۋاقىتتىكى بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتىنىڭ باش كاتىپى داگ خاممارشۆلد (Dag Hammarskjöld ) بىلەن يېزىشقان ئىنگلىز ۋە تۈرك تىلىدىكى مەكتۇپلارنىڭ قىسقىچە مەزمۇنىنى سۇنماقچىمەن.
لۇند ئۇنىۋېرسىتېتى كۇتۇپخانىسى «ياررىڭ كوللېكسىيونى» دەپ ئاتالغان گىگانت ئارخىپتا يۇقىرىدا تىلغا ئېلىنغان قوليازما ئەسەرلەردىن باشقا يەنە گۇننار يارىڭغا مۇناسىۋەتلىك خەت-چەكلەر، كۈندىلىك خاتىرە، يانچۇق دەپتىرى، دىپلوم، تەكلىپنامە، قوليازما، لېكسىيە، ھۆججەتلەر، فوتو رەسىملەر، ئۈن-سىن ئامبىرى، كونفىرانس خاتىرىسى، ساياھەت ھۆججەتلىرى، ئىقتىسادىي ۋە قانۇنىي ھۆججەتلەر، باسما ماتېرىياللار، خەرىتە ۋە چوڭ ھەجىملىك يۆگىمە ماتېرىياللار قاتارلىقلارمۇ تۈرلەر بويىچە رەتلىنىپ ساقلانماقتا.
