The Uyghur Post’s Goal, Mission, and Principles

Uyghur Pochtisining Nishani, Wezipisi we Prinsipliri

нишиани (Vision)

уйғур почтиси – уйғур тилидики мустәқил вә кәспләшкән ахбарат вастиси қуруш,  уйғурларниң бүгүнки реъаллиқини хатириләш вә уйғурларниң авазини дунйаға  билдүрүшни  ғайә қилиду.

вәзиписи (Mission)

  1. оқурмәнләргә ишәнчлик учур йәткүзүш: уйғур оқурмәнлиригә тоғра, ишәнчлик вә битәрәп хәвәр, тәһлил вә анализларни йәткүзүш.
  2. дунйаға уйғурларниң әһвалини тонуштуруш: хәлқъара җамаъәтчиликни вәтән ичи вә дийаспорадики уйғурларниң нөвәттики вәзийити, уйғурларниң инкаси, уйғур һайати вә мәдәнийити һәққидә ишәнчлик вә дәлиллик учурлар билән тәминләш.
  3. нопузлуқ пикирләрни ортақлишиш: уйғур алимлири вә башқа уйғуршунас мутәхәссисләрниң вә илмий қурулушларниң доклат вә йәкүнлирини оқурмәнләргә йәткүзүш.
  4. көп хил авазларға муназирә сәһниси қуруш: уйғур дийаспораси ичидики охшимиған идийә, пикир, тәҗрибә вә туйғуларға сөз әркинлики вә ипадилиниш пурсити йаритип бериш.
  5. тарихий материйал суписи бәрпа қилиш: уйғурларниң һазирқи заман тарихи, азаблири вә мувәппәқийәтлири тоғрисида кәлгүси әвладлар үчүн мол тарихий материйал суписи қалдуруш.

қиммәт қарашлири (Core Values)

  1. растчиллиқ: растни издәш, ениқ йорутуш вә раст үстидә туруш уйғур почтисиниң мәсъулийити. обйектиплиқ вә дәлил мәркәзлик ахбаратчилиқ уйғур почтисиниң ишәнч мәнбәси.
  2. пикир вә сөз әркинлики: уйғур почтиси сөз әркинлики, учур әркинлики вә пикир әркинликигә чоңқур ишиниду. уйғурларниң мәвҗутлуқиға мунасивәтлик һечқандақ аваз сензорға учримаслиқи керәк дәп қарайду.
  3. җәсурлуқ: «уйғур почтиси» сахта учур, йалған хәвәрләр, пикир зораванлиқи вә қатмаллиқ билән толған дунйада, кишиләргә һәқиқәтни тәкшүрүп, пакитларни топлап, растни ениқлап суниду. һәқиқәтни йошуридиған мустәбитлик, диктатурлуқ, тәһдит, суйиқәст вә мекирләргә қорқмастин йүзлиниду.
  4. баравәрлик: уйғур почтиси уйғур дийаспорасидики пәрқлиқ пикир вә иҗтимаъий қатламға тәвә кишиләргә баравәр муъамилә қилиду. хәвәр қиммити бар дәп қаралған мунасивәтлик киши вә паъалийәтләргә баравәр дәриҗидә орун бериду.
  5. һүрмәт: биз оқурмәнлиримизниң дунйадики уйғур вә уйғур болмиған, һәр хил диний, етник, мәдәний вә ирқидин тәшкил тапидиғанлиқиға ишинимиз вә хәвәрлиримизни һөрмәт вә һесдашлиқ билән йәткүзүшкә тиришимиз.
  6. бағлаш: биз учур вә чүшәнчә арқилиқ уйғурларни дунйа билән, бүгүнки әвладни кейинкиләр билән, дийаспорадики уйғурларни вәтәндики уйғурлар билән бағлашқа тиришимиз.
  7. һәмкарлиқ: мунәввәр хәвәр вә мәзмун йаритиш үчүн, әң йуқири сәвийәдики билим вә маһарәт тәләп қилиниду. биз иҗадий вә әла хизмәтни капаләтләндүрүш үчүн, бар болған әң йахши әқил игилири билән һәмкарлишишқа тиришимиз.

7. уйғур тили ахбаратчилиқни қоғдаш: уйғур тили, әдәбийати, сәнъити вә мәдәнийити һәққидә хәвәр қилиш, киризисқа дуч келиватқан уйғур тилида хәвәр, әсәр йезиш вә тарқитиш, кәлгүси әвладларға уйғур мираслиридин из қалдурушни уйғур почтисиниң шәрәплик бурчидур.

уйғур почтиси риъайә қилидиған принсипилар :

уйғур почтиси  хәвәрлиримиз вә оқурмәнлиримиз билән учур ортақлишиш усулимизда, етикилиқ ахбаратчилиқ тори (The Ethical Journalism Network)  оттуриға қойған етикилиқ ахбаратчилиқниң бәш ачқучлуқ принсипиға риъайә қилишқа тершчанлиқ қилимиз.

1- һәқиқәт вә тоғрилиқ   (Heqiqet Ve Toghrliq)

журналистлар һәмишә «һәқиқәт» кә капаләтлик қилалмайду, лекин пакитни тоғра йезиш ахбаратчилиқниң асаслиқ принсипидур. биз һәмишә тоғра болушқа тиришип, қолимиздики барлиқ мунасивәтлик пакитларни беришимиз вә уларниң тәкшүрүлгәнликигә капаләтлик қилишимиз керәк. әгәр биз учурни дәлилләп берәлмисәк, шундақ дейишимиз керәк.

2. мустәқиллиқ (Musteqilliq)

журналистлар мустәқил аваз болуши керәк; биз сийасъон, карханичи йаки мәдәнийәткә аъит алаһидә мәнпәъәтләргә вакалитән рәсмий йаки ғәйрий рәсмий һалда һәрикәт қилмаслиқимиз керәк. биз өзимизниң мәнпәъәт тоқунуши пәйда қилиши мумкин болған һәрқандақ сийасий бағлинишлиримиз, иқтисадий келишимлиримиз йаки башқа шәхсий учурлиримизни тәһрирлиримизгә йаки аңлиғучиларға елан қилишимиз керәк.

3. адиллиқ вә бетәрәплик (Adilliq Ve Bitereplik)

көпинчә һекайиләрниң әң аз дегәндә икки тәрипи бар. гәрчә һәр бир әсәрдә һәр бир тәрәпни тонуштуруш мәҗбурийити болмисиму, лекин һекайиләр тәңпуң болуши вә конеткист вә арқа көрүнүш қошулу ши керәк. һәр қачан обектип  болуш  мумкин әмәс, һәмдә һәрқачан обектип болушму мувапиқ болмаслиқи мумкин (мәсилән, вәһшилик йаки ғәйри нсани вәқәләргг дуч кәлгәндә), лекин бетәрәп доклат қилиш ишәнч вә етиқадни күчәйтиду.

4. инсанийлиқ (Insaniyliq)

журналистлар һечқандақ башқиларға зийан йәткүзмәслики керәк. биз елан қилған йаки тарқатқан нәрсиләр азаблиқ болуши мумкин, лекин биз сөз вә сүрәтлиримизниң башқиларниң һайатиға көрситидиған тәсирини билишимиз керәк.

5-җавапкарлиқ (Jawapkarliq)

кәспчанлиқ вә мәсъулийәтчан ахбаратчилиқниң ениқ бәлгиси- өзимизни җавабкарлиққа тартиш иқтидаримиздур. биз хаталиқ садир қилғанда, чоқум уни түзитишимиз керәк, хаталиқимизни етирап қилишмиз- өчмәнликни ипадиләш әмәс, сәмимий болуши керәк . биз оқурмән (аңлиғучилар)ниң  әндишисгә қулақ салимиз. оқурмәнләрниң йазғанлири йаки дегәнлирини өзгәртмәсликимиз мумкин, лекин биз адил болалмиған чеғимизда,  һаман бир  чарә билән тәминләймиз.