abduweli ayup
inqilapchi aka dostimiz, sebdishimiz perhat muhemmedidin ayrilip qalduq. perhatkamning weten dep köygen yüriki, eqidesi yolimizni, qelbimizni yorutqay, allah uning rohini emin qilghay, ayali we perzentige sebir, chidam ata qilghay.
perhat muhemmidi esli yazghuchi idi. kichikimde uning eserlirini oqughan idim, shular ésimde qalghachqa, 2015-yili muhajiretke qedem qoyghandin kéyin izdep körüshtüm télifonda. kéyinche uchrashtuq yüz turane, emma qanche ret körüshsem shunche ret edebiyatqa qaytip kélishke, tétimliq hékayelerni qayta yézishqa köp qétim ündigen idim. uning waqti chiqmidi, imkani yar bermey yazalmidi bolghay.
ésimde perhat muhemmidi dégen isimning ching saqlinip qélishigha uyghur unwéristiti oqughuchiliri neshir qildurghan kolliktip toplam «oyghaq ewlat» sewep bolghan. perhat muhemmedini yazghuchi dep tonighan waqtim mezkur kitapqa chiqqan tesirlik bir hékayesidin bashlinidu. belkim u sekseninchi yillarning axiri bolsa kérek. kéyin «tengritagh» qatarliq edebi zhornallarda élan qilin’ghan hékaye we powstlirini oqup turdum.
1997-yillarda u bash bolup chiqarghan «uchqun» «sherqi türkistan yashliri» dégen neshir epkarliri béyjinggha yétip keldi. yoshurunche saqlap, köchürüp oqup yürduq. (elwette u chaghlarda perhat yurungqashning bularni neshir qilduruwatqanliqini bilmeyttuq).
1998-yildin kéyin erkin asiya radiyosini yoshurun anglaydighan bolghanda uning obzorlirini angliduq. pikirler, tehliller méni qayil qildi. bolupmu bir obzurida uning eysa yüsüp alptékin heqqide éytqanliri bekmu ehmiyetlik idi.
perhat yurungqash akimiz arimizdin ketti! bizni wetensiz, yiltizsiz, shakraptek musapirliqqa yalghuz tashlap ketti. özi söygen wetenni körelmey, tupraqlarni söyelmey ketti. merhum perhat yurungqashni qandaq esleymiz? uning rohini qandaq yashitimiz? qandaq xatirlesh heqqide gep bolghanda bireylen, «weten azat bolghanda abide tikleymiz» deptu. bu bek toghra söz, izgü niyet, ulugh arman.
menche perhatkamni xatirleshning qilghili bolidighan, hazir imkanimiz bolghan birinchi qedimi uning wetende élan qilin’gha hékaye, powéstlarini toplap bir toplam qilip neshir qildurush.
uning muhajiretke chiqqandin kéyin teshkilatchiliq, axbaratchiliq qilish jeryanida yazghan obzurliri, sözligen nutuqliri we béghishlimalarni toplap yene bir kitap qilish. eger hayati heqqide bir eslime yazghan bolsa , yaki dostlarning perhatkam heqqide yazghan eslimeliri bolsa uni üchinchi toplam qilip neshir qildurush.
yighlap qaqshap hayatimizni dawam qilimiz, bu qayghuluq künlermu untulup kétidu, yashlarmu tökülüp qurup kétidu, échinishlarmu tozup kétidu, paranglarmu estin kötürülüp kétidu. biz perhat yurungqashqa wetende abide tikleymiz dégen arzuyimizda semimi bolsaq uning bizge qaldurghan eseliridin uning bir meniwiy abidesini tiklep baqayli. buni wetenni almay turupmu qilghili bolidu.
matemlik bolduq, emma perhatkamning ölümi nezir, murasimlarda teziye bildürüsh bilen kupayelenmesliki kérek. qilin’ghan neziriler yiyilip tügeydu, sözlen’gen teziye nutuqliri anglinip untulidu. tiklen’gen qebre tashlirinimu topa basidu,,ghériplishdu, emma merhumdin qalghan eserler kitaplashturulsa ewlatlargha amanet bolup menggü qalidu, tarixqa yézilidu.
eger yuqarqi teklibim qobul körülse, manga melumatlarni yetküzüp, eserlerni yollap béridighanlar chiqsa, perhatkamni xatirlep neshir qilinidighan kitaplargha men mes’ul bolushni memnuniyet bilen qobul qilimen.
